| Etkinlik Sıra No: | 1 | ||||
| Etkinlik Adı: | Kainat’ın Oluşumundan İnsana: Evreni Okumak | ||||
| Adı-Soyadı | ||
| Atölye Lideri Öğretmen: | Fatih KÖLEMEN | |
| 1.Rehber Öğrenci: | Özgür SOYDEMİR | |
| 2.Rehber Öğrenci: | Eylül EVREN | |
| Hedef Kitle: | -Genel-Yetişkin |
| Etkinlik Süresi: | 25 dakika |
| Katılımcı Sayısı: | 12 kişi |
Kullanılacak Malzemeler:
ETKİNLİK-1: KÂİNAT’IN OLUŞUMUNDAN İNSANA: EVRENİ OKUMAK
Evrenin sırlarını keşfetmeye, ışığın dilini çözmeye ve bilim insanları gibi düşünmeye hazır mısınız?
Evren nasıl oluştu? Galaksiler neden birbirinden uzaklaşıyor? Milyarlarca kilometre uzaktaki yıldızların özelliklerini Dünya’dan nasıl öğrenebiliyoruz? Peki, doğrudan göremediğimiz bir şeyin varlığını bilimsel yöntemlerle anlayabilir miyiz?
TÜBİTAK 4007 Bilim Şenliği kapsamında gerçekleştirilecek “Kâinat’ın Oluşumundan İnsana: Evreni Okumak”etkinliğinde, katılımcılar evrenin oluşumundan günümüze uzanan kozmik yolculuğa bilimsel bir bakış açısıyla katılacak.
Bu etkinlikte yalnızca evren hakkında bilgiler dinlemeyecek; deneyler yapacak, ölçümler gerçekleştirecek, modelleri inceleyecek, hipotezler geliştirecek ve bilim insanlarının evreni anlamak için kullandıkları yöntemleri bizzat deneyimleyeceksiniz.
Büyük Patlama’dan (Big Bang) galaksilerin oluşumuna, evrenin genişlemesinden ışığın taşıdığı bilgilere ve atomlardan dev galaksilere uzanan büyüklük ölçeklerine kadar pek çok bilimsel kavramı üç farklı uygulama istasyonunda keşfedeceksiniz.
Evreni Anlamanın Üç Farklı Yolu
Etkinliğimiz, birbirini tamamlayan üç etkileşimli bilim istasyonundan oluşmaktadır. Katılımcılar dört kişilik gruplar hâlinde istasyonlar arasında geçiş yaparak her uygulamayı deneyimleme fırsatı bulacaktır.

1. İstasyon: Evrenin Genişlemesi – Galaksiler Neden Birbirinden Uzaklaşıyor?
Evren durağan mıdır, yoksa sürekli değişiyor mu? Uzaydaki galaksilerin birbirinden uzaklaştığını nasıl açıklayabiliriz?
Bu istasyonda evrenin genişlemesini anlamak için oldukça ilgi çekici bir model kullanacağız: Balon modeli!
Katılımcılar, üzerinde galaksileri temsil eden noktalar bulunan bir balondaki iki nokta arasındaki uzaklığı ölçecek. Ardından balon kontrollü biçimde şişirilecek ve aynı noktalar arasındaki mesafe yeniden ölçülecek.
İlk ve son ölçümler karşılaştırılarak noktalar arasındaki uzaklığın nasıl değiştiği incelenecek.
Bu basit ama düşündürücü deney, galaksiler arasındaki uzaklıkların evrenin genişlemesiyle nasıl artabileceğini anlamamıza yardımcı olacak.
Ancak önemli bir sorumuz daha var: Balon modeli gerçek evrenin bütün özelliklerini gösterebilir mi?
Katılımcılar bu soruyu tartışarak bilimsel modellerin hem güçlü yönlerini hem de sınırlılıklarını keşfedecek.
Bu istasyonda neler öğreneceksiniz?
- Evrenin genişlemesi kavramını bir model üzerinden inceleyeceksiniz.
- İki nokta arasındaki uzaklığı ölçerek değişimi sayısal verilerle karşılaştıracaksınız.
- Galaksilerin uzaklaşması ile uzayın genişlemesi arasındaki ilişkiyi tartışacaksınız.
- Bilimsel modellerin gerçekliği anlamamıza nasıl yardımcı olduğunu ve neden sınırlılıkları bulunduğunu fark edeceksiniz.

2. İstasyon: Işık ve Renk – Evren Bize Işıkla Ne Anlatıyor?
Milyarlarca kilometre uzaktaki bir yıldızın sıcaklığını veya kimyasal bileşimini, yanına gitmeden nasıl öğrenebiliriz?
Cevap, evrenin bize gönderdiği en önemli bilgi kaynaklarından birinde saklıdır: Işık!
Işık yalnızca çevremizi görmemizi sağlamaz. Aynı zamanda maddelerin ve gökcisimlerinin özellikleri hakkında önemli bilimsel bilgiler taşır.
Bu istasyonda renkli çözeltiler, element renk kartları ve Newton çarkı kullanılarak ışığın ve renklerin büyüleyici dünyası keşfedilecek.
Katılımcılar farklı renklerdeki çözeltileri inceleyecek, çözeltiler seyreltildiğinde renk şiddetinin nasıl değiştiğini gözlemleyecek ve gözlem ile bilimsel yorum arasındaki farkı tartışacak.
Element renk kartları aracılığıyla farklı elementlerin ışıkla ilişkili karakteristik özellikleri tanıtılacak. Astronomların yıldızlardan gelen ışığı tayf analizi yöntemiyle inceleyerek hangi elementlerin bulunduğuna ilişkin nasıl bilgi elde ettikleri açıklanacak.
Ardından Newton çarkı döndürülerek farklı renklerin hızlı değişiminin gözümüzde nasıl bir renk algısı oluşturduğu gözlemlenecek.
Bu uygulamalar, ışığın maddeyle etkileşiminin farklı biçimlerde gerçekleşebileceğini anlamamıza yardımcı olacak.
Bu istasyonda neler öğreneceksiniz?
- Işığın yalnızca aydınlatma değil, bilimsel bilgi taşıma aracı olduğunu keşfedeceksiniz.
- Renkli çözeltileri karşılaştırarak gözlem yapacaksınız.
- Seyreltmenin gözlenen renk şiddetini nasıl etkileyebildiğini inceleyeceksiniz.
- Elementlerin tayf özelliklerinin bilim insanlarına nasıl bilgi sağladığını öğreneceksiniz.
- Newton çarkı sayesinde renk algısının ilginç özelliklerini gözlemleyeceksiniz.
- Gözlemlediğiniz bir olay ile bu olay hakkında yaptığınız yorumun farklı şeyler olduğunu fark edeceksiniz.

3. İstasyon: Ölçek ve Dolaylı Kanıt – Göremediğimiz Şeyleri Nasıl Anlarız?
Bir atom ne kadar küçüktür? Dünya, Güneş Sistemi ve galaksiler birbirleriyle karşılaştırıldığında nasıl büyüklük farkları ortaya çıkar?
Peki, bir şeyin içini göremediğimizde orada neler olduğunu bilimsel yöntemlerle anlayabilir miyiz?
Bu istasyonda katılımcılar önce atomdan galaksiye uzanan büyüklük yolculuğuna çıkacak.
Atom, hücre, insan, Dünya, Güneş Sistemi ve galaksi gibi farklı yapıları temsil eden ölçek kartları küçükten büyüğe sıralanacak. Böylece günlük yaşamda hayal etmekte zorlandığımız büyüklük farkları karşılaştırılacak.
İkinci aşamada ise oldukça merak uyandırıcı bir uygulama gerçekleştirilecek: Gizemli opak kutu deneyi!
İçerisinde ne bulunduğu doğrudan görülemeyen bir kutu ve mıknatıslardan yararlanılarak metal parçaların davranışları incelenecek.
Katılımcılar kutuyu açmadan yaptıkları gözlemlerden hareketle içerideki düzenek hakkında farklı hipotezler geliştirecek.
Ardından bu hipotezleri birbirinden ayırabilecek bilimsel testler önerecek.
Burada önemli olan kutunun içerisinde ne bulunduğunu tahmin etmekten çok, bilimsel bilginin nasıl oluşturulduğunu deneyimlemek olacak.
Bu istasyonda neler öğreneceksiniz?
- Evrendeki yapıların çok farklı büyüklük ölçeklerinde bulunduğunu keşfedeceksiniz.
- Atomdan galaksiye doğru büyüklük karşılaştırmaları yapacaksınız.
- Doğrudan görülemeyen yapıların etkilerinden yararlanarak bilgi elde edilebileceğini anlayacaksınız.
- Bilimsel hipotezler geliştirecek ve bunları sınamak için testler önereceksiniz.
- Bilimde bir düşüncenin kabul edilmesinde gözlem, kanıt ve sınamanın önemini fark edeceksiniz.
Bilim İnsanları Gibi Düşünmeye Davetlisiniz!
“Kâinat’ın Oluşumundan İnsana: Evreni Okumak” etkinliğinin en önemli özelliği, katılımcıları yalnızca dinleyici olmaktan çıkararak bilimsel keşif sürecinin aktif bir parçası hâline getirmesidir.
Etkinlik boyunca gözlemlerinizi ziyaretçi görev fişlerine kaydedecek, ölçüm sonuçlarınızı karşılaştıracak, sorular soracak ve kendi bilimsel çıkarımlarınızı oluşturacaksınız.
Her istasyonda farklı bir bilimsel düşünme becerisini kullanacaksınız:
Gözlem yap → Ölç → Karşılaştır → Hipotez kur → Test öner → Sonuca ulaş.
Etkinlik sonunda evrenin bütün sırlarını çözmüş olmayacaksınız; ancak bilim insanlarının bu büyük sorulara cevap ararken nasıl çalıştıklarına ilişkin önemli bir deneyim kazanacaksınız.
Belki de bu yolculuktan ayrılırken zihninizde yeni bir soru oluşacak. Çünkü bilimsel keşifler çoğu zaman merak edilen bir soruyla başlar!
Kimler Katılabilir?
Etkinliğimiz özellikle genel katılımcılar ve yetişkinler için tasarlanmıştır.
Astronomiye, uzay bilimlerine, fiziğe ve bilimsel keşiflere ilgi duyan; evrenin nasıl işlediğini merak eden herkes için etkileşimli bir öğrenme deneyimi sunmaktadır.
Katılım için ileri düzey astronomi veya fizik bilgisine sahip olmanız gerekmemektedir.
Merak etmeniz, gözlem yapmanız ve sorular sormanız yeterlidir.
Etkinlik Bilgileri
Etkinlik Numarası: 1
Etkinlik Adı: Kâinat’ın Oluşumundan İnsana: Evreni Okumak
Etkinlik Tarihi: 20 Ekim 2026 Salı
Etkinlik Yeri: Ayvalık Anadolu Lisesi yanı Kapalı Spor Salonu, Ayvalık / Balıkesir
Hedef Kitle: Genel / Yetişkin
Etkinlik Süresi: 25 dakika
Oturum Başına Katılımcı Kapasitesi: 12 kişi
Günlük Oturum Sayısı: 10
Atölye Lideri: Fatih KÖLEMEN
Rehber Öğrenciler: Özgür SOYDEMİR ve Eylül EVREN
Günlük Etkinlik Programı
20 Ekim 2026 Salı günü gerçekleştirilecek etkinliğimizin oturum saatleri şöyledir:
ETKİNLİK PROGRAMI
| Etkinlik Tarihi | 1 GÜN | Başlama Saati | Bitiş Saati |
| 20/10/2026 | 09:00 | 09:25 | |
| 20/10/2026 | 09:40 | 10:05 | |
| 20/10/2026 | 10:20 | 10:45 | |
| 20/10/2026 | 11:00 | 11:25 | |
| 20/10/2026 | 11:40 | 12:05 | |
| 20/10/2026 | 13:30 | 13:55 | |
| 20/10/2026 | 14:10 | 14:35 | |
| 20/10/2026 | 14:50 | 15:15 | |
| 20/10/2026 | 15:30 | 15:55 | |
| 20/10/2026 | 16:10 | 16:35 | |




