Anasayfa

Etkinlik-10: Prekambriyen Dünyasında Fotosentetik Yaşam

Etkinlik Sıra No:10
Etkinlik Adı:Prekambriyen Dünyasında Kimyasal Ortamdan Fotosentetik Yaşama Geçiş
Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:Aysel MANYAS
1.Rehber Öğrenci:Karya D. KROMMYDAS
2.Rehber Öğrenci:Salim S. CİHANGİR

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, ölçme ve karşılaştırma, mikroskopla inceleme, deneysel uygulama, kontrollü değişken tekniği, neden sonuç ilişkilendirme, yapı işlev eşleştirme, modelleme ve benzetim, kayıt tutma ve raporlama, soru cevap, çıkarım yapma, istasyon çalışması ve dönüşümlü grup tekniği, akran rehberliği, hızlı ölçme değerlendirme mini testi

Hedef Kitle:Lise öğrencileri
Etkinlik Süresi:20 dakika
Katılımcı Sayısı:16 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı lise düzeyi katılımcıların Prekambriyen dönemde Dünya okyanuslarının kimyasal koşullarını, bu koşulların mikro ölçekte canlıların hareket ve davranışlarını nasıl etkilediğini ve fotosentetik mikroorganizmaların uzun süreçte çevresel dönüşüme katkısını gözlem, ölçüm ve çıkarım yoluyla kavramalarını sağlamaktır.

Kullanılacak Malzeme:

Prekambriyen posteri, Paramecium posteri, şeffaf cam kaplar, kapaklı numune kapları, düşük riskli farklı pH değerlerine ayarlanmış seyreltik sulu çözeltiler, düşük konsantrasyonlu tuzlu su çözeltisi, pH ölçüm şeritleri, kameralı mikroskop, monitör, paramecium içeren canlı kültür örneği, tek hücreli fotosentetik alg örneği, mikropipet, tek kullanımlık mikropipet uçları, ışık kaynağı, gözlem kayıt fişleri, kalem, eldiven, koruyucu gözlük, kağıt havlu, atık sıvı kabı, biyolojik atık kabı, yüzey dezenfektanı

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle lise öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, ölçme ve karşılaştırma, mikroskopla inceleme, deneysel uygulama, kontrollü değişken tekniği, neden sonuç ilişkilendirme, yapı işlev eşleştirme, modelleme ve benzetim, kayıt tutma ve raporlama, soru cevap, çıkarım yapma, istasyon çalışması ve dönüşümlü grup tekniği, akran rehberliği, hızlı ölçme değerlendirme mini testi
Süre ve katılımcı:
Toplam 20 dakika. Aynı anda 16 katılımcı.
Uygulama:
İstasyon düzeni: Ölçüm masası, mikroskop ve ekran masası, kayıt köşesi. Bekleme yönetimi: Sıradaki gruba gözlem fişi verilir, Prekambriyen posteri üzerinden iki soruluk ön görev yapılır ve grup hazır olduğunda ölçüm masasına alınır.
İstasyon akışı:

  1. Zaman ve çevre bağlamı 3 dakika: Atölye lideri Prekambriyen posteri üzerinden erken Dünya okyanuslarında asitlik, tuzluluk ve çözünmüş gazların farklı olabileceğini, yaşamın bu sınırlar içinde sürdüğünü açıklar ve projenin Zamanın İzinde temasıyla ilişkilendirir.
  2. Kimyasal ortam ölçümü 5 dakika: Katılımcılar iki şeffaf kapta düşük riskli farklı pH ortamlarını pH şeritleri ile ölçer, değerleri fişe yazar ve farkı karşılaştırır. Rehber doğru okuma ve kayıt için eşlik eder. Kaplar kapaklıdır ve çözeltiler eğitim amaçlı uygun derişimde hazırlanır.
  3. Mikroskopta Paramecium gözlemi 5 dakika: Kameralı mikroskopta canlı paramecium örneği monitöre aktarılır. Katılımcılar Paramecium posteri üzerinden siller, kontraktil koful ve ağız oluğu gibi yapılardan en az ikisini seçer, ekranda gördüğü davranışla ilişkilendirir. Bu aşamada canlıya müdahale yapılmaz, yalnızca gözlem ve tanımlama yapılır.
  4. Kontrollü çevre değişimi 5 dakika: Katılımcılar mikropipetle örneğe çok küçük hacimde düşük konsantrasyonlu tuzlu su ya da pH farkı düşük bir ortamdan bir damla ekler. Monitörde hareket hızı, yön değiştirme ve kümelenme davranışı izlenir. Amaç, çevresel stres tepkisinin gözlenmesidir. Uygulama geri döndürülebilir sınırda tutulur, iki dakika sonra örnek uygun ortama geri alınır ve hareket düzenindeki toparlanma not edilir. Katılımcı pipet kullanmak istemezse rehber uygulamayı yapar, katılımcı gözlem ve kayıt görevini yürütür.
  5. Fotosentetik alg gözlemi 2 dakika: Alg örneği mikroskopta gösterilir. Atölye lideri ışıkla enerji dönüşümü ve oksijen üretimi kavramını, uzun süreçte çevrenin kimyasal bileşimini değiştirme fikriyle ilişkilendirir. Odak gaz kabarcığı değil, hücresel yapı ve renklenmedir.
    Kayıt ve ölçme değerlendirme 2 dakika: Her katılımcı fişine üç çıktı yazar: İki pH değeri ve karşılaştırması, Parameciumda gözlenen iki yapı ve işlevi, çevre değişiminin harekete etkisine dair çıkarım.
    Hızlı kontrol sorusu: Hangi değişken hareketi daha çok etkiledi ve bunu hangi gözleme dayandırdın. Zaman pasaportuna istasyon damgası vurulur.
    Çıktı ve kazanımlar: pH ölçme ve karşılaştırma, mikroskopta gözlem yapma, yapı işlev eşleştirme, tek değişkeni değiştirip sonuç gözleme, gözlemden çıkarım üretme ve kısa rapor yazma. Bu çıktılar proje amacındaki etkileşimli etkinlikler aracılığıyla gözlem, deney, modelleme ve benzetim yoluyla anlamlandırma ile doğrudan ilişkilidir.
    Görev paylaşımı: Atölye lideri bilimsel açıklamaları yapar, süreyi yönetir, mikroskop ayarını yapar, güvenlikten ve canlı örneklerin uygun koşulda tutulmasından sorumludur. Rehber öğrenciler sırayı ve ön görev fişlerini yönetir, mikropipet ve pH şeridi kullanımında katılımcıya eşlik eder, kayıt fişlerini toplar, damgalamayı yapar ve alan düzenini sağlar.
    Güvenlik ve atık yönetimi: Çözeltiler seyreltik ve eğitim amaçlı kullanılır. Eldiven ve koruyucu gözlük zorunludur. Göz ve cilt temasında bol su ile yıkama yapılır ve atölye lideri bilgilendirmeyi yürütür. Deney kapları gıda amaçlı kullanılmaz. Kullanılmış çözeltiler atık sıvı kabında, biyolojik örnekler ayrı kapta toplanır ve kurumun atık prosedürüne uygun şekilde bertaraf edilir. Canlı örnekler yalnızca gözlem amaçlı kullanılır, gereksiz stres oluşturacak uygulama yapılmaz.
Etkinlik Tarihi4 GÜNBaşlama SaatiBitiş Saati
20/10/202609:0009:20
20/10/202609:0009:25
20/10/202609:3509:55
20/10/202610:1010:30
20/10/202610:4511:05
20/10/202611:2011:40
20/10/202611:5512:15
20/10/202613:3013:50
20/10/202614:0514:25
20/10/202614:4015:00
20/10/202615:1515:35
21/10/202609:0009:20
21/10/202609:3509:55
21/10/202610:1010:30
21/10/202610:4511:05
21/10/202611:2011:40
21/10/202611:5512:15
21/10/202613:3013:50
21/10/202614:0514:25
21/10/202614:4015:00
21/10/202615:1515:35
21/10/202615:5016:10
21/10/202616:2516:45
23/10/202609:0009:20
23/10/202609:3509:55
23/10/202610:1010:30
23/10/202610:4511:05
23/10/202611:2011:40
23/10/202611:5512:15
23/10/202613:3013:50
23/10/202614:0514:25
23/10/202614:4015:00
23/10/202615:5016:10
23/10/202616:2516:45
24/10/202609:0009:20
24/10/202609:3509:55
24/10/202610:1010:30
24/10/202610:4511:05
24/10/202611:2011:40
24/10/202611:5512:15
24/10/202613:3013:50
24/10/202614:0514:25
24/10/202614:4015:00
24/10/202615:1515:35
24/10/202615:5016:10