| Etkinlik Sıra No: | 10 | ||||
| Etkinlik Adı: | Prekambriyen Dünyasında Kimyasal Ortamdan Fotosentetik Yaşama Geçiş | ||||
| Adı-Soyadı | ||
| Atölye Lideri Öğretmen: | Aysel MANYAS | |
Atölye Lideri AYSEL MANYAS, Prekambriyen Dünyasında Kimyasal Ortamdan Fotosentetik Yaşama Geçiş etkinliğinde görev almaktadır. Etkinliğin bilimsel içeriğini açıklar ve uygulama akışını süreye uygun şekilde yönetir. Kimyasal ortam ölçümü, mikroskop gözlemi ve kontrollü çevre değişimi basamaklarını sırasıyla uygulatır. Mikroskop ayarlarını yapar ve canlı örneklerin uygun koşullarda kullanılmasını sağlar. Güvenlik kurallarını etkinlik başlamadan açıklar ve koruyucu ekipman kullanımını denetler. Dökülme, temas veya benzeri durumlarda acil müdahale adımlarını uygular ve süreci kayıt altına alır. Atık sıvı ve biyolojik atıkların ayrı toplanmasını kontrol eder ve kurum prosedürüne uygun bertaraf sürecini takip eder. Katılımcıların gözlem fişlerini değerlendirir ve hızlı kontrol sorusu ile ölçme-değerlendirme sürecini tamamlar.
| 1.Rehber Öğrenci: | Karya D. KROMMYDAS | |
| 2.Rehber Öğrenci: | Salim S. CİHANGİR | |
Rehber Öğrenci KARYA DEFNE KROMMYDAS, Prekambriyen Dünyasında Kimyasal Ortamdan Fotosentetik Yaşama Geçiş etkinliğinde görev almaktadır. Etkinlik öncesinde pH şeritleri, gözlem fişleri, kalemler ve koruyucu ekipmanları hazırlar. Sıra bekleyen gruplara ön görev fişlerini dağıtır ve bekleme alanındaki düzeni sağlar. Katılımcıları ölçüm masasına yönlendirir ve istasyon geçişlerini plana uygun biçimde organize eder. pH ölçümünde doğru kullanım basamaklarını hatırlatır ve veri kayıtlarının eksiksiz yazılmasına destek olur. Mikropipet ve tek kullanımlık uçların kontrollü kullanımında katılımcılara eşlik eder. Kullanılmış sarf malzemeleri uygun atık kaplarına toplar ve çalışma yüzeyinin düzenini korur. Etkinlik sonunda gözlem fişlerini toplayarak atölye liderine teslim eder.
Rehber Öğrenci SALİM SAİT CİHANGİR, Prekambriyen Dünyasında Kimyasal Ortamdan Fotosentetik Yaşama Geçiş etkinliğinde görev almaktadır. Katılımcıları mikroskop ve ekran istasyonuna sırayla alır ve grup içi düzeni sağlar. Prekambriyen posteri ve Paramecium posteri üzerinden yönlendirme yaparak katılımcıların ilgili görsellere odaklanmasına destek olur. Mikroskop ekranında gözlenen yapıların kayıt fişine doğru aktarılması için katılımcılara yardımcı olur. Zaman pasaportu damgalama işlemini yürütür ve hızlı kontrol sorusunun uygulanmasında atölye liderine destek verir. Eldiven, gözlük ve masa düzeni kontrollerini etkinlik boyunca sürdürür. Ortak temas yüzeylerinin her oturum sonunda dezenfekte edilmesine yardımcı olur. Eksik malzeme veya güvenlik riski oluştuğunda durumu derhal atölye liderine bildirir.
Dönem hakkında bilgilendirme videosu.
| Hedef Kitle: | Lise öğrencileri |
| Etkinlik Süresi: | 20 dakika |
| Katılımcı Sayısı: | 16 kişi |
Amacı:
Bu etkinliğin amacı lise düzeyi katılımcıların Prekambriyen dönemde Dünya okyanuslarının kimyasal koşullarını, bu koşulların mikro ölçekte canlıların hareket ve davranışlarını nasıl etkilediğini ve fotosentetik mikroorganizmaların uzun süreçte çevresel dönüşüme katkısını gözlem, ölçüm ve çıkarım yoluyla kavramalarını sağlamaktır.
Kullanılacak Malzeme:
Uygulama Planı:
Hedef Kitle:
Hedef kitle lise öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, ölçme ve karşılaştırma, mikroskopla inceleme, deneysel uygulama, kontrollü değişken tekniği, neden sonuç ilişkilendirme, yapı işlev eşleştirme, modelleme ve benzetim, kayıt tutma ve raporlama, soru cevap, çıkarım yapma, istasyon çalışması ve dönüşümlü grup tekniği, akran rehberliği, hızlı ölçme değerlendirme mini testi
Süre ve katılımcı:
Toplam 20 dakika. Aynı anda 16 katılımcı.
Uygulama:
İstasyon düzeni: Ölçüm masası, mikroskop ve ekran masası, kayıt köşesi. Bekleme yönetimi: Sıradaki gruba gözlem fişi verilir, Prekambriyen posteri üzerinden iki soruluk ön görev yapılır ve grup hazır olduğunda ölçüm masasına alınır.
İstasyon akışı:
- Zaman ve çevre bağlamı 2 dakika: Atölye lideri Prekambriyen posteri üzerinden erken Dünya okyanuslarında asitlik, tuzluluk ve çözünmüş gazların farklı olabileceğini, yaşamın bu sınırlar içinde sürdüğünü açıklar ve projenin Zamanın İzinde temasıyla ilişkilendirir.
- Kimyasal ortam ölçümü 4 dakika: Katılımcılar iki şeffaf kapta düşük riskli farklı pH ortamlarını pH şeritleri ile ölçer, değerleri fişe yazar ve farkı karşılaştırır. Rehber doğru okuma ve kayıt için eşlik eder. Kaplar kapaklıdır ve çözeltiler eğitim amaçlı uygun derişimde hazırlanır.
- Mikroskopta Paramecium gözlemi 4 dakika: Kameralı mikroskopta canlı paramecium örneği monitöre aktarılır. Katılımcılar Paramecium posteri üzerinden siller, kontraktil koful ve ağız oluğu gibi yapılardan en az ikisini seçer, ekranda gördüğü davranışla ilişkilendirir. Bu aşamada canlıya müdahale yapılmaz, yalnızca gözlem ve tanımlama yapılır.
- Kontrollü çevre değişimi 4 dakika: Katılımcılar mikropipetle örneğe çok küçük hacimde düşük konsantrasyonlu tuzlu su ya da pH farkı düşük bir ortamdan bir damla ekler. Monitörde hareket hızı, yön değiştirme ve kümelenme davranışı izlenir. Amaç, çevresel stres tepkisinin gözlenmesidir. Uygulama geri döndürülebilir sınırda tutulur, iki dakika sonra örnek uygun ortama geri alınır ve hareket düzenindeki toparlanma not edilir. Katılımcı pipet kullanmak istemezse rehber uygulamayı yapar, katılımcı gözlem ve kayıt görevini yürütür.
- Fotosentetik alg gözlemi 3 dakika: Alg örneği mikroskopta gösterilir. Atölye lideri ışıkla enerji dönüşümü ve oksijen üretimi kavramını, uzun süreçte çevrenin kimyasal bileşimini değiştirme fikriyle ilişkilendirir. Odak gaz kabarcığı değil, hücresel yapı ve renklenmedir.
Kayıt ve ölçme değerlendirme 3 dakika: Her katılımcı fişine üç çıktı yazar: İki pH değeri ve karşılaştırması, Parameciumda gözlenen iki yapı ve işlevi, çevre değişiminin harekete etkisine dair çıkarım.
Hızlı kontrol sorusu: Hangi değişken hareketi daha çok etkiledi ve bunu hangi gözleme dayandırdın. Zaman pasaportuna istasyon damgası vurulur.
Çıktı ve kazanımlar: pH ölçme ve karşılaştırma, mikroskopta gözlem yapma, yapı işlev eşleştirme, tek değişkeni değiştirip sonuç gözleme, gözlemden çıkarım üretme ve kısa rapor yazma. Bu çıktılar proje amacındaki etkileşimli etkinlikler aracılığıyla gözlem, deney, modelleme ve benzetim yoluyla anlamlandırma ile doğrudan ilişkilidir.
Görev paylaşımı: Atölye lideri bilimsel açıklamaları yapar, süreyi yönetir, mikroskop ayarını yapar, güvenlikten ve canlı örneklerin uygun koşulda tutulmasından sorumludur. Rehber öğrenciler sırayı ve ön görev fişlerini yönetir, mikropipet ve pH şeridi kullanımında katılımcıya eşlik eder, kayıt fişlerini toplar, damgalamayı yapar ve alan düzenini sağlar.
Güvenlik ve atık yönetimi: Çözeltiler seyreltik ve eğitim amaçlı kullanılır. Eldiven ve koruyucu gözlük zorunludur. Göz ve cilt temasında bol su ile yıkama yapılır ve atölye lideri bilgilendirmeyi yürütür. Deney kapları gıda amaçlı kullanılmaz. Kullanılmış çözeltiler atık sıvı kabında, biyolojik örnekler ayrı kapta toplanır ve kurumun atık prosedürüne uygun şekilde bertaraf edilir. Canlı örnekler yalnızca gözlem amaçlı kullanılır, gereksiz stres oluşturacak uygulama yapılmaz.
| Etkinlik Tarihi | 4 GÜN | Başlama Saati | Bitiş Saati |
| 20/10/2026 | 08.45 | Açılış | |
| 20/10/2026 | 09:00 | 09:20 | |
| 20/10/2026 | 09:35 | 09:55 | |
| 20/10/2026 | 10:10 | 10:30 | |
| 20/10/2026 | 10:45 | 11:05 | |
| 20/10/2026 | 11:20 | 11:40 | |
| 20/10/2026 | 11:55 | 12:15 | |
| 20/10/2026 | 13:30 | 13:50 | |
| 20/10/2026 | 14:05 | 14:25 | |
| 20/10/2026 | 14:40 | 15:00 | |
| 20/10/2026 | 15:15 | 15:35 | |
| 21/10/2026 | 09:00 | 09:20 | |
| 21/10/2026 | 09:35 | 09:55 | |
| 21/10/2026 | 10:10 | 10:30 | |
| 21/10/2026 | 10:45 | 11:05 | |
| 21/10/2026 | 11:20 | 11:40 | |
| 21/10/2026 | 11:55 | 12:15 | |
| 21/10/2026 | 13:30 | 13:50 | |
| 21/10/2026 | 14:05 | 14:25 | |
| 21/10/2026 | 14:40 | 15:00 | |
| 21/10/2026 | 15:15 | 15:35 | |
| 21/10/2026 | 15:50 | 16:10 | |
| 21/10/2026 | 16:25 | 16:45 | |
| 23/10/2026 | 09:00 | 09:20 | |
| 23/10/2026 | 09:35 | 09:55 | |
| 23/10/2026 | 10:10 | 10:30 | |
| 23/10/2026 | 10:45 | 11:05 | |
| 23/10/2026 | 11:20 | 11:40 | |
| 23/10/2026 | 11:55 | 12:15 | |
| 23/10/2026 | 13:30 | 13:50 | |
| 23/10/2026 | 14:05 | 14:25 | |
| 23/10/2026 | 14:40 | 15:00 | |
| 23/10/2026 | 15:50 | 16:10 | |
| 23/10/2026 | 16:25 | 16:45 | |
| 24/10/2026 | 09:00 | 09:20 | |
| 24/10/2026 | 09:35 | 09:55 | |
| 24/10/2026 | 10:10 | 10:30 | |
| 24/10/2026 | 10:45 | 11:05 | |
| 24/10/2026 | 11:20 | 11:40 | |
| 24/10/2026 | 11:55 | 12:15 | |
| 24/10/2026 | 13:30 | 13:50 | |
| 24/10/2026 | 14:05 | 14:25 | |
| 24/10/2026 | 14:40 | 15:00 | |
| 24/10/2026 | 15:15 | 15:35 | |
| 24/10/2026 | 15:50 | 16:10 | |
Anasayfa 