| Etkinlik Sıra No: | 11 | ||||
| Etkinlik Adı: | Mikroskop Altında Canlıların Çeşitlenmesi | ||||
| Adı-Soyadı | ||
| Atölye Lideri Öğretmen: | Gülenay ÇAMLI | |
| 1.Rehber Öğrenci: | Ege KUTLU | |
| 2.Rehber Öğrenci: | Yunus Erdem ÖZEVİN | |
Kullanılan yöntem ve teknikler
Gözlem, deneyim temelli öğrenme, istasyon tekniği, işbirlikli grup çalışması, rehberli keşfetme, soru cevap, karşılaştırma ve sınıflandırma, çıkarım yapma, modelleme ve benzetim, ölçme değerlendirme için hızlı kontrol, poster destekli anlatım, akran rehberliği, görsel okuryazarlık, kayıt tutma ve veri toplama
| Hedef Kitle: | Ortaokul öğrencileri | ||||
| Etkinlik Süresi: | 25 dakika | ||||
| Katılımcı Sayısı: | 16 kişi | ||||
Amacı:
Bu etkinliğin amacı, katılımcıların mikroskop ve kameralı mikroskop ile farklı canlı gruplarına ait hücre ve doku örneklerini gözlemleyerek canlı çeşitliliğini keşfetmelerini sağlamaktır. Etkinlik, katılımcının aktif gözlem yaptığı etkileşimli etkinlik olarak tasarlanmıştır. Katılımcıların gözlem kayıtları üzerinden benzerlik ve farklılık çıkarımı yapmaları ve yapı işlev ilişkisini kurmaları hedeflenir.
Kullanılacak Malzeme:
Sekiz adet ışık mikroskobu, kameralı mikroskop ve monitör, hazır mikroskop slaytları, Chlamydomonas slaytı, Öglena slaytı, Paramecium slaytı, bakteri slaytı, Nostoc slaytı, Volvox slaytı, Spirogyra slaytı, Porphyra slaytı, yeşil ipliksi alg slaytı, bitki kök ucu slaytı, soğan kök ucu slaytı, monokotil kök slaytı, dikotil kök slaytı, yaprak epidermisi ve stoma slaytı, Penisilyum slaytı, Aspergillus slaytı, Agaricus slaytı, Rhizopus slaytı, liken slaytı, hidra kesiti slaytı, planarya slaytı, rotifera slaytı, epitel doku slaytı, kas doku slaytı, sinir doku slaytı, bağ doku slaytı, insan kanı slaytı, balık solungaçı slaytı, akciğer slaytı, damar slaytı, canlı sirke yılan balığı örneği, kapalı gözlem kabı, mikroskop kullanım yönergeleri, gözlem kayıt kağıtları, kurşun kalemler, süre takip kartları, poster panosu, Canlılar posteri, Dinozorlardan Önce posteri, Ordovisyen posteri, el dezenfektanı, yüzey dezenfektanı, tek kullanımlık eldiven, temizlik bezleri, kesici delici atık kutusu, çöp poşeti
Uygulama Planı:
Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, deneyim temelli öğrenme, istasyon tekniği, işbirlikli grup çalışması, soru cevap, karşılaştırma ve sınıflandırma, çıkarım yapma, modelleme ve benzetim, poster destekli anlatım, akran rehberliği, görsel okuryazarlık, kayıt tutma ve veri toplama
Süre ve katılımcı:
Her oturum 25 dakika sürer ve aynı anda en fazla 16 katılımcı kabul edilir.
Uygulama:
Katılımcılar 4 kişilik gruplara ayrılır. Alan sekiz mikroskop istasyonu şeklinde kurulur, yoğunluğu yönetmek için aynı anda 4 istasyon aktif kullanılır. Gruplar iki tur yapar. Birinci turda her grup 2 istasyonda gözlem yapar, ikinci turda diğer 2 istasyona geçer. Bu sayede mikroskop başında yığılma azalır. Bekleme oluşursa giriş masasındaki poster panosu ve gözlem kayıt kağıdı üzerinden hazırlık görevi verilir, katılımcılar mikroskopa geçmeden önce örnek türünü ve beklenen yapıyı tahmin eder. Rehberler bekleyen gruba mikroskop parçalarını tanıtan kısa kartlar dağıtır ve sıradaki istasyonun numarasını verir.
Zaman akışı şu şekilde uygulanır. 0 ile 3. dakika karşılama, güvenlik, mikroskop kullanım tanıtımı. 3 ile 18. dakika birinci tur gözlemler, her istasyonda 3 dakika gözlem ve 1 dakika kayıt. 18 ile 24. dakika ikinci tur gözlemler, her istasyonda 3 dakika gözlem ve 1 dakika kayıt. 24 ile 25. dakika hızlı kontrol sorusu ve özet. İstasyon örnekleri dört küme halinde planlanır. Küme 1 tek hücreli örnekler Chlamydomonas, Öglena, Paramecium, bakteri, Nostoc. Küme 2 koloni ve basit çok hücreli yapılar Volvox, Spirogyra, Porphyra, yeşil ipliksi alg. Küme 3 bitkisel dokular kök ucu, soğan kök ucu, monokotil ve dikotil kök kesitleri, yaprak epidermisi ve stoma. Küme 4 mantar, simbiyotik yaşam ve hayvansal doku örnekleri Penisilyum, Aspergillus, Agaricus, Rhizopus, liken, hidra kesiti, planarya, rotifera, epitel, kas, sinir, bağ dokusu, kan, solungaç, akciğer ve damar preparatları. Sekizinci istasyonda sirke yılan balığı kameralı mikroskop altında 1 dakika canlı gözlem olarak uygulanır ve her gruba sırayla ekrandan izleme fırsatı verilir.
Atölye lideri öğretmen projenin amacı ile uyumlu olarak gözlem, karşılaştırma ve çıkarım basamaklarını yönetir. Mikroskopta odaklama ve büyütme ayarlarını gösterir, her kümede ortak kavramları açıklar ve her grup için en az iki yönlendirici soru sorar. Rehber öğrenciler istasyonlarda sırayı düzenler, slaytların doğru yerleştirilmesine yardım eder, süreyi takip eder, kayıt kağıtlarının eksiksiz doldurulmasını sağlar ve grupların geçişini yönlendirir. Bu etkinlik katılımcının aktif gözlem yaptığı etkileşimli etkinlik olarak yürütülür.
Güvenlik ve hijyen kuralları oturum başında açıklanır ve uygulama boyunca sürdürülür. Mikroskop slaytları cam olduğu için yalnızca masa üzerinde kullanılır, taşınırken iki elle tutulur ve elde gezdirilmez. Kırık cam oluşursa alan boşaltılır, atölye lideri kesici delici atık kutusuna toplar ve yüzeyi dezenfekte eder. Sirke yılan balığı kapalı gözlem kabında tutulur, katılımcılar tarafından temas ettirilmez, örnek kısa süreli gözlemlenir, ışık şiddeti düşük tutulur ve gözlem sonrası kültür kabına geri alınır. Eller etkinlik sonunda temizlenir, mikroskop masaları her oturum bitiminde silinir, göz yorgunluğu yaşayan katılımcılar için kısa dinlenme arası verilir ve ekran izleme mesafesi korunur. Çıktı ve kazanımlar ölçülebilir şekilde alınır. Her katılımcı en az üç örnek için gözlem kaydına iki özellik yazar ve bir benzerlik ile bir farklılık cümlesi kurar. Oturum sonunda poster panosundaki Canlılar, Dinozorlardan Önce ve Ordovisyen posterleri ile ilişkilendirerek gözlenen örneklerin yaşam ortamı hakkında bir tahmin yapar ve gerekçesini tek cümle ile belirtir. Hızlı kontrol sorusu olarak katılımcılar mikroskopta gördüğü bir yapının olası işlevini söyler ve kayıt kağıdına işaretler. Atölye lideri oturum sonunda ortak özet yaparak yapı işlev ilişkisini günlük yaşam örnekleri ile ilişkilendirir.
| Etkinlik Tarihi | 4 GÜN | Başlama Saati | Bitiş Saati |
| 20/10/2026 | 09:40 | 10:05 | |
| 20/10/2026 | 10:20 | 10:45 | |
| 20/10/2026 | 11:00 | 11:25 | |
| 20/10/2026 | 11:40 | 12:05 | |
| 20/10/2026 | 13:30 | 13:55 | |
| 20/10/2026 | 14:10 | 14:35 | |
| 20/10/2026 | 14:50 | 15:15 | |
| 20/10/2026 | 15:30 | 15:55 | |
| 20/10/2026 | 16:10 | 16:35 | |
| 22/10/2026 | 09:00 | 09:25 | |
| 22/10/2026 | 09:40 | 10:05 | |
| 22/10/2026 | 10:20 | 10:45 | |
| 22/10/2026 | 11:00 | 11:25 | |
| 22/10/2026 | 11:40 | 12:05 | |
| 22/10/2026 | 13:30 | 13:55 | |
| 22/10/2026 | 14:10 | 14:35 | |
| 22/10/2026 | 14:50 | 15:15 | |
| 22/10/2026 | 15:30 | 15:55 | |
| 22/10/2026 | 16:10 | 16:35 | |
| 23/10/2026 | 09:00 | 09:25 | |
| 23/10/2026 | 09:40 | 10:05 | |
| 23/10/2026 | 10:20 | 10:45 | |
| 23/10/2026 | 11:00 | 11:25 | |
| 23/10/2026 | 11:40 | 12:05 | |
| 23/10/2026 | 13:30 | 13:55 | |
| 23/10/2026 | 14:10 | 14:35 | |
| 23/10/2026 | 14:50 | 15:15 | |
| 23/10/2026 | 15:30 | 15:55 | |
| 23/10/2026 | 16:10 | 16:35 | |
| 24/10/2026 | 09:00 | 09:25 | |
| 24/10/2026 | 09:40 | 10:05 | |
| 24/10/2026 | 10:20 | 10:45 | |
| 24/10/2026 | 11:00 | 11:25 | |
| 24/10/2026 | 11:40 | 12:05 | |
| 24/10/2026 | 13:30 | 13:55 | |
| 24/10/2026 | 14:10 | 14:35 | |
| 24/10/2026 | 14:50 | 15:15 | |
| 24/10/2026 | 15:30 | 15:55 | |
| 24/10/2026 | 16:10 | 16:35 | |