Etkinlik Sıra No:		12
Etkinlik Adı:		Silüriyen ve Devoniyen Dönemlerinde Çevresel Değişimler ve Karasal Yaşama Geçiş

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Selvihan BOZ GÜLER

1.Rehber Öğrenci:		Burak E. YILDIRIM
2.Rehber Öğrenci:		Nehir ETİ

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, deney yapma, ölçme, kontrollü değişken yaklaşımı, karşılaştırma, modelleme, benzetim, veri kaydı, grafik oluşturma, neden sonuç ilişkisi kurma, çıkarım yapma, soru cevap, tartışma ve akran paylaşımı, istasyon tekniği, rotasyon yöntemi, görev fişi uygulaması, hızlı ölçme değerlendirme

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	30 dakika
Katılımcı Sayısı:	12 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı, katılımcıların Silüriyen ve Devoniyen dönemlerinde atmosfer, deniz kimyası ve karasal yüzey koşullarındaki değişimleri deney ve modellemelerle gözlemlemelerini sağlamak, bu değişimlerin canlı çeşitliliğinin zaman içindeki farklılaşmasına ve karasal yaşama uyuma etkisini neden sonuç ilişkisi kurarak yorumlama becerilerini geliştirmektir.

Kullanılacak Malzeme:

Silüriyen posteri, Devoniyen posteri, poster panosu, sabit ışık kaynağı, lüksmetre, şeffaf plastik katmanlar, şeffaf kaplar, hava pompası, seyreltik kalsiyum klorür çözeltisi, seyreltik sodyum karbonat çözeltisi, karıştırma çubuğu, iki adet şeffaf eğimli yüzey düzeneği, bitkili toprak tabakası, çıplak toprak veya kum, ölçü kabı, damlalık veya küçük sürahi, gözlem kayıt kağıtları, kalemler, kronometre, koruyucu gözlük, eldiven, koruyucu önlük, kağıt havlu, atık sıvı kabı

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, deney yapma, ölçme, kontrollü değişken yaklaşımı, karşılaştırma, modelleme, benzetim, veri kaydı, grafik oluşturma, neden sonuç ilişkisi kurma, çıkarım yapma, soru cevap, tartışma ve akran paylaşımı, istasyon tekniği, rotasyon yöntemi, görev fişi uygulaması, hızlı ölçme değerlendirme
Süre ve katılımcı:
Toplam süre 30 dakika. Aynı anda 12 katılımcı uygulamaya alınır.
Uygulama:
Her istasyonda 4 kişi çalışır.
İstasyon akışı ve bekleme yönetimi: Girişte posterler üzerinden 3 dakikalık yönlendirme yapılır. Katılımcılar üç istasyona rotasyonla geçer. Bekleyen katılımcılar poster panosundaki zaman çizgisi üzerinde verilen kısa görev fişlerini doldurur ve sıradaki istasyona hazır bekler.
Görev paylaşımı: Atölye lideri öğretmen tüm açıklamaları yapar, deney adımlarını başlatır, güvenliği uygulatır ve sonuç değerlendirmesini yönetir. İki rehber öğrenci malzeme dağıtır, süre tutar, ölçüm sırasını düzenler, kayıt kağıtlarını toplar.
Güvenlik ve atık yönetimi: Tüm çözeltiler seyreltik ve eğitim amaçlı uygun derişimde hazırlanır. Koruyucu gözlük ve eldiven zorunludur. Göz ve cilt temasında bölge bol su ile yıkanır, sorumlu kişi atölye lideridir. Deney kapları gıda amaçlı kullanılmaz. Çökelti deneyindeki atık sıvılar atık kabında toplanır ve uygun biçimde bertaraf edilir. Dökülmeler hemen silinir, kaygan zemin oluşmasına izin verilmez.
İstasyon 1 Işık geçirgenliği modeli 10 dakika: Sabit ışık kaynağı ve lüksmetre ile başlangıç değeri ölçülür. Işık kaynağı ile sensör arasına 1, 2, 3, 4 şeffaf katman yerleştirilir ve her adımda ölçüm kayıt edilir. Katılımcılar katman sayısı ile ışık şiddeti arasındaki ilişkiyi grafiğe döker. Atölye lideri katmanların koruyucu atmosfer etkisini temsil ettiğini ve karasal yaşamı destekleyen koşullara örnek sunduğunu açıklar.
İstasyon 2 Mineral birikimi ve sert yapılı canlılar modeli 10 dakika: Şeffaf kapta seyreltik kalsiyum klorür çözeltisi, ikinci kapta seyreltik sodyum karbonat çözeltisi bulunur. Katılımcılar kontrollü biçimde karıştırır ve oluşan beyaz çökeltiyi gözlemler. Çökelti miktarı ortam koşulları ve karıştırma ile ilişkilendirilir. Atölye lideri deniz kimyasındaki değişimlerin bazı canlı gruplarında sert yapıların yaygınlaşmasına zemin hazırlayabildiğini, bunun kavramsal bir model olduğunu vurgular.
İstasyon 3 Kökler ve erozyon 10 dakika: İki şeffaf eğimli yüzeyde birinde bitkili toprak, diğerinde çıplak toprak veya kum bulunur. Her iki düzeneğe de hava üfleyici ile hava üflenir ve rüzgar erozyonunun etkisi gözlemlenir. Atölye lideri köklerin toprağı tuttuğunu, yüzey kararlılığını artırdığını ve karasal çevrenin zaman içinde dönüşmesine katkı sağlayabildiğini açıklar.
Çıktı ve kazanımlar: Katılımcılar en az 4 ölçüm verisi, 3 karşılaştırma cümlesi ve 1 çıkarım cümlesi yazar. Ölçme değerlendirme için tek soruluk hızlı kontrol yapılır. Örnek soru Katman sayısı artınca lüksmetre değeri nasıl değişti ve bu hangi koşulu temsil etti. Zaman pasaportuna Silüriyen, Devoniyen damgası basılır.
Proje amacı ile ilişki: Etkinlik, evrenin yaratılışı ve Dünya süreçleri teması içinde, çevresel koşulların zaman içinde değişmesiyle yaşam ortamlarının çeşitlenmesini deney, gözlem, modelleme ve benzetim yoluyla ele alır. Katılımcıların gözlem yapma, ölçme, karşılaştırma, çıkarımda bulunma ve bilimi günlük yaşamla ilişkilendirme becerilerini güçlendirir.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
22/10/2026		09:00	09:30
22/10/2026		09:45	10:15
22/10/2026		10:30	11:00
22/10/2026		11:15	11:45
22/10/2026		12:00	12:30
22/10/2026		13:30	14:00
22/10/2026		14:15	14:45
22/10/2026		15:00	15:30
22/10/2026		15:45	16:15
22/10/2026		16:30	17:00