Etkinlik Sıra No:		14
Etkinlik Adı:		Permiyen Döneminde Çevresel Değişim ve Yaşamın Kırılganlığı

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Serkan NEBİL

1.Rehber Öğrenci:		Gökçe ONUR
2.Rehber Öğrenci:		Asya HELİMERGİN

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, deney, kontrollü karşılaştırma, modelleme, benzetim, ölçme ve veri toplama, kayıt tutma, sınıflandırma ve eşleştirme, hipotez kurma, kanıta dayalı çıkarım, neden sonuç ilişkilendirme, soru cevap, poster destekli anlatım, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, görev fişi ile yapılandırılmış öğrenme, hızlı ölçme değerlendirme, güvenlik eğitimi ve risk yönetimi, atık yönetimi uygulaması

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	35 dakika
Katılımcı Sayısı:	12 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı, katılımcıların Permiyen döneminde çevresel koşullarda görülen değişimlerin ekosistem dengesini nasıl bozabildiğini ve yaşamın kırılganlığını gözlem yoluyla kavramalarını sağlamaktır. Katılımcıların, ortam kalitesi bozulduğunda canlı çeşitliliğinin azaldığını, buna karşın genetik bilginin aktarımıyla yaşamın süreklilik gösterebildiğini deneyler üzerinden ilişkilendirmeleri ve gözlem, kayıt tutma, karşılaştırma ve çıkarım yapma becerilerini geliştirmeleri hedeflenir.

Kullanılacak Malzeme:

Permiyen posteri, Permiyen 2 posteri, 2 adet DNA posteri, şeffaf cam kaplar ve kapakları, tepsi, su, organik madde içeren önceden hazırlanmış deney kapları, temiz su örneği, ölçü kabı, pipet veya damlalık, gözlem kayıt kağıtları, kalem, çilek veya benzeri yumuşak meyve, plastik bardaklar veya cam beherler, bulaşık deterjanı, sofra tuzu, süzgeç veya filtre kağıdı, soğutulmuş etil alkol, karıştırma çubuğu, eldiven, koruyucu gözlük, koruyucu önlük, atık sıvı kabı, kağıt havlu, su bazlı yüzey temizleyici

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, deney, kontrollü karşılaştırma, modelleme, benzetim, ölçme ve veri toplama, kayıt tutma, sınıflandırma ve eşleştirme, hipotez kurma, kanıta dayalı çıkarım, neden sonuç ilişkilendirme, soru cevap, poster destekli anlatım, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, görev fişi ile yapılandırılmış öğrenme, hızlı ölçme değerlendirme, güvenlik eğitimi ve risk yönetimi, atık yönetimi uygulaması
Süre ve katılımcı:
Toplam süre yaklaşık 35 dakikadır. Aynı anda en fazla 12 katılımcı uygulama yapar.
Uygulama:
İstasyon akışı ve süre yönetimi şöyledir. Birinci bölüm beş dakika karşılama ve ön bilgidir. Atölye lideri Permiyen posteri ve Permiyen 2 posteri üzerinden dönemin iklimi, denizel ortam koşulları ve canlı çeşitliliği konularını çevre ve yaşam ilişkisi bağlamında açıklar. Katılımcılara iki kısa soru sorulur. Ortam koşullarındaki değişimin canlıları nasıl etkileyebileceği ve bir ekosistemde bozulmayı hangi gözlemlerle fark edebilecekleri.
İkinci bölüm on iki dakika çevresel bozulma gözlem istasyonudur. Bu düzenek etkinlikten yaklaşık on beş gün önce hazırlanır. Şeffaf cam kaplara su ve çok az organik madde eklenir, kaplar kapaklı biçimde aynı ortamda bekletilir. Süreç boyunca renk, bulanıklık, çökelti ve yüzey tabakası gibi göstergeler düzenli kaydedilir. Şenlik gününde kaplar yalnızca atölye lideri kontrolünde kısa süreli açılır, katılımcılar kokuya uzun süre maruz bırakılmaz. Katılımcılar temiz su örneği ile bozulmuş su örneğini karşılaştırır, iki gözlem bulgusunu kayıt kağıdına yazar ve bulguları bir neden sonuç cümlesiyle ilişkilendirir.
Üçüncü bölüm on beş dakika genetik bilginin görünür kılınması istasyonudur. Çilek gibi yumuşak bir meyve plastik bardakta ezilir. Az miktarda su eklenir. Ayrı bir kapta çok az bulaşık deterjanı ve çok az tuz karıştırılarak hücre zarını parçalamaya yardımcı çözeltisi hazırlanır ve meyve karışımına eklenir. Karışım süzgeç veya filtre kağıdı ile süzülür. Süzüntünün üzerine soğutulmuş etil alkol yavaşça eklenir. Beyaz ipliksi yapı oluştuğunda katılımcılar bunu gözlemler ve atölye lideri bunun DNA olduğunu, genetik bilginin canlılarda taşındığını ve çevresel zorlanmalara rağmen yaşamın süreklilik gösterebildiğini vurgular.
Bekleme yönetimi ve yoğunluk planı iki katmanlıdır. İstasyonlardan biri doluysa bekleyenler poster alanında kısa görev fişi ile meşgul edilir. Görev fişi üç dakikalık eşleştirme ve tek cümlelik açıklamadan oluşur. Rehber öğrenciler sıra düzenini sağlar, fişleri dağıtır ve toplanan fişleri kutuda biriktirir. Böylece bekleme süresi ölçme değerlendirme verisine dönüşür.
Çıktı ve kazanımlar ölçülebilir şekilde izlenir. Katılımcı bozulma kabında en az iki değişkeni doğru ifade eder. Katılımcı temiz ve bozulmuş su arasındaki farkı neden sonuç cümlesiyle yazar. Katılımcı DNA deneyinde oluşan yapıyı tanımlar ve genetik bilgi ile ilişkilendirir. Etkinlik sonunda tek soruluk hızlı kontrol yapılır ve katılımcı zaman pasaportuna istasyon damgası alır.
Güvenlik ve atık yönetimi standarttır. Kullanılan maddeler eğitim amaçlı uygun derişimde ve küçük miktarlarda kullanılır. Eldiven ve koruyucu gözlük zorunludur. Etil alkol yanıcıdır, ısı ve kıvılcım kaynaklarından uzak tutulur ve yalnızca atölye lideri tarafından eklenir. Göz ve cilt temasında bol su ile yıkama yapılır, sorumlu kişi atölye lideridir. Atık sıvılar ayrı kapta toplanır ve uygun şekilde bertaraf edilir, deney kapları gıda amaçlı kullanılmaz.
Görev paylaşımı nettir. Bir atölye lideri öğretmen bilimsel açıklamayı yapar, güvenliği denetler, alkol ekleme ve atık toplama adımlarını yönetir, hızlı kontrol sorusunu uygular. İki rehber öğrenci malzeme dağıtımı, sıraya alma, görev fişleri, kayıt kağıtlarının toplanması ve istasyonun bir sonraki grup için düzenlenmesi işlerini yürütür.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
21/10/2026		09:00	09:35
21/10/2026		09:50	10:25
21/10/2026		10:40	11:15
21/10/2026		11:30	12:05
21/10/2026		13:30	14:05
21/10/2026		14:20	14:55
21/10/2026		15:10	15:45
21/10/2026		16:00	16:35