Etkinlik Sıra No:		15
Etkinlik Adı:		Triyas Döneminde Bitkisel Yapılar, Fibonacci Düzeni ve Karbonun Özellikleri

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Erdinç UYSAL

1.Rehber Öğrenci:		Ecrin ARDA
2.Rehber Öğrenci:		Duygu KARADAĞ

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, inceleme, ölçme ve veri toplama, sayma ve örüntü belirleme, modelleme, benzetim, deney, kontrollü karşılaştırma, problem çözme, matematiksel ilişkilendirme, kanıta dayalı çıkarım, tahmin et ve kontrol et, sınıflandırma ve eşleştirme, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, yapılandırılmış görev kartı kullanımı, poster destekli anlatım, soru-cevap, hızlı değerlendirme (mini kontrol soruları), kayıt altına alma ve geri bildirim.

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	30 dakika
Katılımcı Sayısı:	12 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı, katılımcıların Triyas döneminde yaygın kozalaklı bitkilerde görülen düzenli büyüme örüntülerini Fibonacci dizisi ile ilişkilendirerek gözlemlemeleri, bitkisel artıkların uzun süre basınç altında yapısal dönüşümünü modelle kavramaları ve karbonun gözenekli yapısının filtreleme işlevini deneyle fark etmeleridir. Böylece gözlem, ölçüm, karşılaştırma ve çıkarım becerileri gelişir, doğadaki düzen ile çevre ve teknoloji uygulamaları arasında bağ kurmaları sağlanır.

Kullanılacak Malzeme:

Farklı boyutlarda kozalak örnekleri, büyüteç, cetvel, ip, Fibonacci spiral şablonları, sayım ve kayıt kartları, kalemler, şeffaf düz plaka, sünger veya pamuk tabakaları, ağırlıklar, şeffaf deney kapları, kömür granülleri veya aktif karbon, ince kum veya toprak, su, karıştırma kabı, huni, filtre malzemesi, gözlem kayıt kağıtları, poster panosu, atık sıvı kabı, koruyucu gözlük, eldiven, koruyucu önlük, dezenfektan mendil, zaman pasaportu damgası ve mini kontrol formu, Triyas posteri, Triyas Dünyası posteri, Triyas 2 posteri,

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, inceleme, ölçme ve veri toplama, sayma ve örüntü belirleme, modelleme, benzetim, deney, kontrollü karşılaştırma, problem çözme, matematiksel ilişkilendirme, kanıta dayalı çıkarım, tahmin et ve kontrol et, sınıflandırma ve eşleştirme, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, yapılandırılmış görev kartı kullanımı, poster destekli anlatım, soru-cevap, hızlı değerlendirme (mini kontrol soruları), kayıt altına alma ve geri bildirim.
Süre ve katılımcı:
Toplam süre 30 dakikadır. Aynı anda 12 katılımcı çalışır.
Uygulama:
Katılımcılar 4 kişilik 3 gruba ayrılır ve üç istasyonda dönüşümlü ilerler. Her istasyonda 7 dakika uygulama, 2 dakika geçiş, kayıt ve temizlik vardır. Geçişlerde rehberler grupları renkli kartlarla yönlendirir ve istasyon masalarında bir sonraki grup için malzeme hazırlar. Bekleyen katılımcılar için kısa görev kartları verilir. Kartlarda spiral sayımı için çizim tamamlama, basınç modeli için tahmin sorusu, filtrasyon için gözlem karşılaştırması bulunur.
İstasyon 1 Kozalaklarda düzenli dizilim ve Fibonacci: Katılımcılar büyüteç ile kozalak pullarını inceler, spiral dizilim saat yönü ve ters yönde sayılır, sonuçları kayıt kartına yazar. Atölye lideri Fibonacci düzeni ile bağlantıyı ve düzenli dizilimin büyümede alanı verimli kullanmaya yardım ettiğini açıklar, Triyas döneminde kozalaklı bitkilerin yaygınlığını vurgular. Fibonacci spiral şablonu kozalak üzerine yerleştirilerek uyum kontrol edilir. Çıktı, iki yöndeki spiral sayısını doğru belirleme ve kaydetmedir. Hızlı kontrol, iki farklı kozalakta sayımlar niçin benzer veya farklı olabilir sorusudur.
İstasyon 2 Zaman ve basınç altında dönüşüm modellemesi: Sünger veya pamuk tabakaları katmanlanır, şeffaf plaka ve ağırlıkla sıkıştırılır. Katılımcılar başlangıç ve sıkışma sonrası kalınlığı cetvelle ölçer, önce tahmin eder sonra ölçümü kaydeder. Atölye lideri bunun uzun süreli sıkışma ve yapısal değişimi temsil eden bir benzetim olduğunu, gerçek süreçlerin çok daha uzun sürdüğünü vurgular. Çıktı, tahmin ölçüm farkını söyleme, sıkışma miktarını karşılaştırma ve modelin sınırlılığını ifade etmedir. Mini kontrol sorusu, sıkışma arttıkça boşluklar azalır ifadesi doğru mu sorusudur.
İstasyon 3 Karbon ve filtrasyon: İnce toprak veya kum ile bulanık su hazırlanır. Huniye filtre malzemesi ve kömür granülü veya aktif karbon yerleştirilir. Su kontrollü biçimde filtreden geçirilir, giriş çıkış farkı gözlenir ve en az iki gözlem cümlesi yazılır. Atölye lideri karbonun gözenekli yapısının yüzey alanını artırdığını ve bazı maddeleri tutabildiğini açıklar, uygulamayı su arıtma ve koku giderme örnekleriyle ilişkilendirir. Çıktı, farkı açıklama ve filtrasyonun daha etkili olması için bir öneri sunmadır. Hızlı kontrol sorusu, şeffaflık arttıysa bunun nedeni ne olabilir sorusudur.
Güvenlik ve atık yönetimi: Kömür tozu solunmamalı, dökme işlemi yavaş yapılmalıdır. Karbonlu ve topraklı sular atık sıvı kabında biriktirilir ve uygun şekilde bertaraf edilir. Göz veya cilt temasında ilk müdahaleyi alan sorumlusu olan atölye lideri yapar, gerekirse sağlık birimine yönlendirilir. Kullanılan büyüteç ve ortak yüzeyler etkinlik sonunda dezenfektan mendille silinir.
Görev paylaşımı ve proje amaçları ile ilişki. Atölye lideri öğretmen güvenlik bilgilendirmesini yapar, kavramları açıklar, süreyi yönetir ve hızlı kontrol sorularını uygular. İki rehber öğrenci malzeme dağıtır, zaman tutar, kayıt kartlarını toplar, geçiş düzenini sağlar ve temizlik desteği verir. Etkinlik sonunda katılımcı zaman pasaportuna damga alır ve kayıt kartını teslim eder. Etkinlik, gözlem, ölçüm, modelleme ve çıkarım yapma becerilerini geliştirerek proje amaçlarına katkı sağlar.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
24/10/2026		09:00	09:30
24/10/2026		09:45	10:15
24/10/2026		10:30	11:00
24/10/2026		11:15	11:45
24/10/2026		12:00	12:30
24/10/2026		13:30	14:00
24/10/2026		14:15	14:45
24/10/2026		15:00	15:30
24/10/2026		15:45	16:15
24/10/2026		16:30	17:00