Etkinlik Sıra No:		18
Etkinlik Adı:		Paleosen ve Eosen Dönemlerinde Sıcaklık Artışı ve Okyanus Asitlenmesinin Canlılar Üzerindeki Etkileri

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Serkan NEBİL

1.Rehber Öğrenci Yedeği:		Deniz HAN
2.Rehber Öğrenci Yedeği:		Elit Ela AKIN

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, deney, kontrollü karşılaştırma, modelleme, benzetim (simülasyon), ölçme ve veri toplama, zaman serisi karşılaştırması (kronolojik örnek seti inceleme), yapılandırılmış istasyon çalışması (rotasyon), işbirlikli grup çalışması, poster destekli anlatım, soru-cevap, tahmin–gözlem–çıkarım (T-G-Ç) uygulaması, kanıta dayalı çıkarım, sınıflandırma ve eşleştirme, görev fişi ile yapılandırılmış öğrenme, hızlı ölçme-değerlendirme (mini kart), zaman çizelgesi panosu ile ortaklaştırma (etiketleme)

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	30 dakika
Katılımcı Sayısı:	12 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı, Paleosen ve Eosen dönemlerinde artan sıcaklıkların ve okyanus suyunun asitleşmesine benzer kimyasal değişimlerin canlı yaşamı üzerindeki etkilerini etkileşimli etkinlikler aracılığıyla somutlaştırmaktır. Katılımcıların sıcaklığın süreçleri hızlandırdığını, asidik ortamın kalsiyum karbonat yapıları zayıflattığını ve ışık azalmasının besin ağlarını sınırladığını gözlem, ölçüm ve kayıtla ilişkilendirerek projenin yaparak yaşayarak öğrenme hedefini desteklemeleridir.

Kullanılacak Malzeme:

İki adet şeffaf kap, su, su banyosu için leğen, düşük güçlü ısıtma düzeneği, termometre, kronometre, gıda boyası, seyreltik potasyum permanganat, damlalık, şeffaf beherler, sirke, yumurta kabuğu parçaları, tohum ekim kapları, torf veya toprak, karanlık kutu, etiketler, görsel ölçek kartı, zaman çizelgesi kartları, gözlem kayıt formları, katılımcı pasaportu damgası, koruyucu gözlük, tek kullanımlık eldiven, kağıt havlu, atık sıvı toplama kabı, katı atık kabı, Paleosen posteri, Eosen posteri, okyanus asitlenmesi ve kabuk çözünmesi görsel kartı, sıcaklık artışı ve hızlanma şeması posteri, ışık azalması ve toparlanma şeması posteri, masa üstü sunum tablası

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, deney, kontrollü karşılaştırma, modelleme, benzetim (simülasyon), ölçme ve veri toplama, zaman serisi karşılaştırması (kronolojik örnek seti inceleme), yapılandırılmış istasyon çalışması (rotasyon), işbirlikli grup çalışması, poster destekli anlatım, soru-cevap, tahmin–gözlem–çıkarım (T-G-Ç) uygulaması, kanıta dayalı çıkarım, sınıflandırma ve eşleştirme, görev fişi ile yapılandırılmış öğrenme, hızlı ölçme-değerlendirme (mini kart), zaman çizelgesi panosu ile ortaklaştırma (etiketleme)
Süre ve katılımcı:
Toplam süre 30 dakikadır. Aynı anda 12 katılımcı çalışır.
Uygulama:
Alan düzeni üç istasyondan oluşur ve katılımcılar dörder kişilik üç gruba ayrılarak dönüşümlü ilerler. Bekleyen katılımcılar için zaman çizelgesi kartlarında tek soruluk çıkarım ve eşleştirme görevleri bulunur.
Poster düzeni ve bağlam: Paleosen posteri ve Eosen posteri girişte yan yana sergilenir. Masalarda okyanus asitlenmesi ve kabuk çözünmesi görsel kartı, sıcaklık artışı ve hızlanma şeması, Kretase, Paleojen sınırı sonrası ışık azalması ve toparlanma şeması yer alır. Katılımcılar her istasyonda elde ettikleri gözlemi merkezi zaman çizgisi panosunda ilgili döneme etiketler.
İstasyon 1 Sıcaklık artışı ve yayılma hızı modeli: İki şeffaf kapta eşit hacimde su hazırlanır. Biri oda sıcaklığında bırakılır, diğeri su banyosu ile ılık hale getirilir ve 40 dereceyi geçmez. Her kaba aynı miktarda gıda boyası veya seyreltik potasyum permanganat damlatılır. Katılımcılar rengin belirlenen çizgiye ulaşma süresini ölçer ve iki koşulu karşılaştırır. Öğretmen, sıcaklığın tanecik hareketini artırması üzerinden bazı süreçlerin hızlanabileceği çıkarımını kurdurur.
İstasyon 2 Okyanus asitlenmesi modeli: Önceden hazırlanmış kronolojik beher seti sergilenir. Sirke ve yumurta kabuğu içeren kaplar ile su ve yumurta kabuğu içeren kontrol kapları aynı kütlede kabukla hazırlanır, gün numarası ile etiketlenir ve kapaklı saklanır. Etkinlik günü 1, 5, 10 ve 15. gün örnekleri birlikte gösterilir. Katılımcılar kabuk yüzeyindeki pürüzlenme ve incelme farkını gözler, gözlem ölçeğine işaretler ve nedeni hakkında çıkarım yapar. Öğretmen, asidik koşulların kalsiyum karbonat yapıları çözündürerek kabuklu canlılar için stres oluşturabileceğini açıklar. Bu istasyon, Paleosen Eosen Isıl Zirvesi sırasında okyanus pH değişimlerine dair bilimsel bulgularla ilişkilendirilir.
İstasyon 3 Işık azalması ve toparlanma simülasyonu: Etkinlikten 7 gün önce aynı tür hızlı çimlenen tohumlarla iki kap hazırlanır. Kap 1 aydınlık ortamda, kap 2 karanlık kutuda tutulur. Toprak, sulama, sıcaklık ve tohum sayısı eşitlenir. Etkinlik günü katılımcılar iki kap arasındaki renk ve yaprak gelişimi farkını kaydeder. Öğretmen, büyük çarpma sonrası atmosferde toz ve aerosollerin ışığı azaltabildiği, ışık azalınca fotosentez ve birincil üretimin sınırlanabileceği, bunun da besin ağlarını etkileyebileceği ve ışığın geri dönüşü ile toparlanmanın hızlanabileceği çıkarımını kurdurur. Bitkilerin karanlıkta kısa süreli filizlenebilse de depolanmış besinle sınırlı kaldığı, ışıkla birlikte yeşil doku ve sürdürülebilir büyümenin güçlendiği özellikle vurgulanır.
Görev paylaşımı: 1 atölye lideri öğretmen bilimsel açıklama, süre yönetimi ve güvenlikten sorumludur. 2 öğrenci rehber grupları sıraya göre yönlendirir, kronometre ve kayıt formlarını dağıtır, bekleme kartlarını uygulatır.
Güvenlik ve atık yönetimi: Isıtma öğretmen gözetiminde yapılır. Potasyum permanganat seyreltik ve eğitim amaçlı uygun derişimde hazırlanır.
Beklenen öğrenme çıktıları: Katılımcılar, cümlelerle neden sonuç ilişkisi kurar. Olayları açıklar. Örnekler verir. Olayları ayırt eder.
Ölçme değerlendirme: Her grup sonunda mini kart doldurur. Sıcaklık artınca hangi gözlem hızlandı, asidik ortamda kabukta hangi değişim arttı, ışık azalınca hangi üretim süreci sınırlandı.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
22/10/2026		09:00	09:30
22/10/2026		09:45	10:15
22/10/2026		10:30	11:00
22/10/2026		11:15	11:45
22/10/2026		12:00	12:30
22/10/2026		13:30	14:00
22/10/2026		14:15	14:45
22/10/2026		15:00	15:30
22/10/2026		15:45	16:15
22/10/2026		16:30	17:00