Etkinlik Sıra No:		19
Etkinlik Adı:		Canlıların Gözlerinden Işığın Yolculuğu Optik ve Lazer Deneyleri

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Selvihan BOZ GÜLER

1.Rehber Öğrenci:		Tunahan UYANIK
2.Rehber Öğrenci:		Enhar UNLUKAYA

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, deney, optik modelleme, benzetim, kontrollü karşılaştırma, ölçme ve veri toplama, ışın çizimi ile gösterim, tahmin-etkinlik-gözlem karşılaştırması, kanıta dayalı çıkarım, soru-cevap, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, görev kartlarıyla yapılandırılmış öğrenme, poster destekli anlatım, kısa süreli ölçme-değerlendirme (hızlı kontrol sorusu), akran tartışması ve raporlama (kayıt kartı/pasaport)

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	30 dakika
Katılımcı Sayısı:	12 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı, ziyaretçilerin canlıların görme sistemlerinin ışığın doğrusal yayılması, kırılması, yansıması ve odaklanması ilkelerine dayandığını etkileşimli deneylerle kavramalarını sağlamaktır. Katılımcıların farklı yaşam ortamlarına uyumlu göz yapıları hakkında çıkarım yapmaları, ölçüm ve gözlem verisi kaydetmeleri ve optik düzenekleri güvenli kullanma becerisi kazanmaları hedeflenir. Etkinlik projenin zaman temasıyla ilişkilendirilir.

Kullanılacak Malzeme:

İki adet optik deney seti, lazer ışık kaynağı, yarım daire prizma, düz mercek, ince kenarlı mercek, farklı eğriliklerde mercekler, prizma parçaları, açıölçer tabla, perde veya mat hedef levha, karartılabilir çalışma alanı, koruyucu gözlük, deney yönerge kartları, kayıt kartları, görev kartları, poster panosu, Oligosen posteri, Miyosen posteri

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, deney, optik modelleme, benzetim, kontrollü karşılaştırma, ölçme ve veri toplama, ışın çizimi ile gösterim, tahmin-etkinlik-gözlem karşılaştırması, kanıta dayalı çıkarım, soru-cevap, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, görev kartlarıyla yapılandırılmış öğrenme, poster destekli anlatım, kısa süreli ölçme-değerlendirme (hızlı kontrol sorusu), akran tartışması ve raporlama (kayıt kartı/pasaport)
Süre ve katılımcı:
Toplam süre 30 dakikadır. Aynı anda 12 katılımcı çalışır.
Uygulama:
Alan düzeni üç istasyondan oluşur ve katılımcılar dörderli üç gruba ayrılarak dönüşümlü ilerler. Bekleyen katılımcılar için görev kartları bulunur. Kartlarda ışın çizimi, tahmin sorusu, gözlem karşılaştırması ve kısa eşleştirme yer alır.
Girişte atölye lideri, gözün bir optik sistem olduğunu ve görmenin ışığın davranışının anlaşılmasıyla açıklanabildiğini aktarır. Etkinlik alanında Oligosen posteri ve Miyosen posteri sergilenir. Posterler, doğada çevre koşullarının uzun zaman ölçeklerinde değişmesiyle canlıların duyusal özelliklerinde farklılaşmalar görülebileceğini vurgulamak ve şenliğin zamanın izinde temasına bağ kurmak için kullanılır.
Birinci istasyon doğrusal yayılım ve görüş doğrultusu çalışmasıdır. Lazer ışık kaynağı öğretmen kontrolünde açılır. Katılımcılar lazeri mat bir hedef yüzeye yönlendirerek ışığın izlediği doğrultuyu gözlemler, ışın yolunu kayıt kartına çizer ve ışığın doğrusal yayılımı kavramını yazar. Ardından gözlerin baş üzerindeki konumu ile görüş alanı ilişkisini tartışır ve iki canlı örneği için görüş avantajı tahmini yapar.
İkinci istasyon kırılma ve odaklanma çalışmasıdır. İnce kenarlı mercek ve farklı eğrilikte merceklerle lazer ışını perde üzerinde odaklanacak biçimde ayarlanır. Katılımcılar en parlak odak noktasını bulur, odak uzaklığını yaklaşık ölçer ve iki merceğin ölçümünü karşılaştırır. Sonra yarım daire prizma ile kırılma gözlemlenir. Açıölçer tablaya yerleştirilen düzende geliş açısı ve kırılma açısı ölçülerek kayıt kartına yazılır. Bu istasyonda sucul ortam örneğiyle, ışığın ortam değiştirince yön değiştirmesi ve bunun net görüntüye etkisi ilişkilendirilir.
Üçüncü istasyon yansıma ve tam yansıma çalışmasıdır. Prizma içinde ışın farklı açılarda gönderilir, belirli koşullarda ışığın yüzeyden geri dönmesi gözlemlenir. Katılımcılar gözlemi ve koşulu kayıt kartına yazar, düşük ışıkta görüntüyü güçlendirebilen yansıtıcı yüzey fikrini tartışır. Günlük yaşam bağlantısı olarak fiber optik mantığı, güvenli bir model örneği olarak açıklanır.
Ölçme değerlendirme etkinlik sonunda tek soruluk hızlı kontrol ile yapılır. Soru türleri, mercek eğriliği değişince odak uzaklığının yönü, prizmaya daha büyük açıyla gelen ışının yolunun beklenen sonucu veya tam yansımayı gözlemek için gerekli koşul seçimi şeklindedir. Yanıt ve kısa gerekçe kontrol edilir, sonuçlar pasaporta işlenir.
Beklenen öğrenme çıktıları, ışığın doğrusal yayılması, kırılma, yansıma, odaklanma kavramlarını doğru adlandırma, basit optik düzenek kurma, en az iki ölçüm verisi kaydetme, göz yapısı ile çevre koşulları arasında kanıta dayalı çıkarım kurma ve bilimsel model kullanarak açıklama yapmadır.
Güvenlik kapsamında lazer kaynağı sürekli öğretmen kontrolündedir, ışın göz hizasına yönlendirilmez, yansıtıcı yüzeyler çalışma alanından uzak tutulur, koruyucu gözlük kullanımı zorunludur. Karartma gerektiğinde alan geçişleri rehberlerce yönetilir. Göz hassasiyeti yaşayanlar görev kartlarıyla lazer kullanılmadan etkinliğe devam eder.
Görev paylaşımı, 1 atölye lideri öğretmen güvenlik, lazer yönetimi, giriş anlatımı ve değerlendirmeden sorumludur. 2 rehber öğrenci grup yönlendirme, malzeme dağıtımı ve toplama, kayıt kartlarının takibi ve bekleyen katılımcılara görev kartı uygulamasından sorumludur.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
23/10/2026		09:00	09:30
23/10/2026		09:45	10:15
23/10/2026		10:30	11:00
23/10/2026		11:15	11:45
23/10/2026		12:00	12:30
23/10/2026		13:30	14:00
23/10/2026		14:15	14:45
23/10/2026		15:00	15:30
23/10/2026		15:45	16:15
23/10/2026		16:30	17:00