Etkinlik Sıra No:		20
Etkinlik Adı:		Bitkiler Yönlerini Nasıl Bulur

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Serkan ÇELİK

1.Rehber Öğrenci:		Berfin ÇETREZ
2.Rehber Öğrenci:		Beyza AKTAŞ

Kullanılan yöntem ve teknikler

Gözlem, deney, modelleme, benzetim, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, kontrollü karşılaştırma, hipotez kurma ve tahmin, ölçme ve veri toplama, kanıta dayalı çıkarım, sınıflandırma ve eşleştirme, görev kartı ile yapılandırılmış öğrenme, poster destekli anlatım, soru-cevap, hızlı ölçme-değerlendirme (kısa kontrol soruları), akran paylaşımı ve yansıtma, zaman çizgisi/pasaport ile kayıt ve izleme

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	40 dakika
Katılımcı Sayısı:	12 kişi

Amacı:

Bu etkinliğin amacı, bitkilerin ışık ve yerçekimi gibi fiziksel ipuçlarını algılayarak yönlenme ve büyüme kararları aldığını etkileşimli düzeneklerle göstermektir. Katılımcıların, yön bulmanın bilinçli bir tercih değil algılama ve hormon temelli bir süreç olduğunu kavramaları ve Pliyosen ile Kuvaterner gibi değişken koşullarda çevresel sinyalleri okuyabilmenin uyum için önemini fark etmeleri hedeflenir. Gözlem ve çıkarım becerileri pekiştirilir. Kayıt kartı ile kanıt temelli yorum yapılır.

Kullanılacak Malzeme:

Pliyosen posteri, Kuvaterner posteri, zaman pasaportu kartları, kayıt kartları, görev kartları, şeffaf plastik su şişeleri, CD kutuları, ayakkabı kutuları, karton, bant, makas, kalem, cetvel, saksı toprağı, su, turp tohumları, filizlenmiş patatesler, önceden çimlendirilmiş fide örnekleri, yaprak örnekleri, uzun bardaklar, kahve filtreleri, izopropil alkol, damlalık veya pipet, tahta kaşık, kağıt havlu, kapaklı atık kabı, organik atık poşeti, koruyucu gözlük, tek kullanımlık eldiven

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Gözlem, deney, modelleme, benzetim, istasyon temelli rotasyon, işbirlikli grup çalışması, kontrollü karşılaştırma, hipotez kurma ve tahmin, ölçme ve veri toplama, kanıta dayalı çıkarım, sınıflandırma ve eşleştirme, görev kartı ile yapılandırılmış öğrenme, poster destekli anlatım, soru-cevap, hızlı ölçme-değerlendirme (kısa kontrol soruları), akran paylaşımı ve yansıtma, zaman çizgisi/pasaport ile kayıt ve izleme
Süre ve katılımcı:
Toplam süre 40 dakikadır. Aynı anda 12 katılımcı çalışır.
Uygulama:
Alan üç istasyondan oluşur ve katılımcılar dört kişilik üç gruba ayrılarak dönüşümlü ilerler. Her istasyon 10 dakikadır. 8 dakika uygulama, 2 dakika geçiş ve kayıt süresidir. Bekleyen katılımcılar için görev kartları kullanılır. Kartlarda posterden bir çevresel ipucu seçme, istasyon sorusunu tahmin etme ve doğru gerekçe yazma görevleri bulunur. Başlangıçta her grup posterlerde gördüğü bir çevresel değişimi seçer ve bitkinin bu değişime karşı hangi ipucunu daha çok kullanacağını tahmin ederek kayıt kartına yazar; kapanışta aynı tahmine geri dönüp gerekçesini günceller.
Başlangıç 5 dakika: Atölye lideri öğretmen Pliyosen posteri ve Kuvaterner posteri üzerinden çevre koşullarının zaman içinde değişebildiğini açıklar. Bitkilerin yer değiştirmeden çevresel ipuçlarını algılayıp büyüme yönünü ayarlayarak yaşamlarını sürdürdüğü vurgulanır. Ana soru verilir. Yer değiştiremeyen bir canlı çevresini nasıl okur. Her katılımcıya zaman pasaportu ve kayıt kartı verilir. Rehber öğrenciler grupları oluşturur, istasyon akışını tanıtır ve kişisel koruyucu ekipman kontrolünü yapar.
İstasyon 1 Yerçekimi ile yön bulma 10 dakika: Katılımcılar şeffaf plastik şişe veya CD kutusu içinde saksı toprağına turp tohumu eker. Bir düzenek düz, bir düzenek ters çevrilmiş konumda hazırlanır. Önceden çimlendirilmiş örneklerle karşılaştırma yapılarak kökün aşağı, gövdenin yukarı yönlenmesi gözlenir. Katılımcılar kayıt kartına iki gözlem yazar ve ok çizerek kök ile gövde yönünü işaretler. Öğrenme çıktısı Katılımcı kök ve gövdenin farklı yönlenmesini gözleme dayalı olarak açıklar ve kayıt kartına yazar.
İstasyon 2 Işık ile yön bulma ve patates labirenti 10 dakika: Ayakkabı kutusunda tek delikli ışık penceresi hazırlanır, fide kutuya yerleştirilir ve açık ortam örneğiyle karşılaştırılır. Filizlenmiş patates kartonla oluşturulan basit bir labirent içine konur, ışığa ulaşmış hazır örnek gösterilir. Katılımcılar ışığa doğru yönlenme, uzama ve gövde dayanıklılığı farklarını kaydeder. Öğrenme çıktısı Katılımcı ışık yönünün büyümeyi etkilediğini, örnekler üzerinden kanıt göstererek ifade eder.
İstasyon 3 Yaprak pigment ayrıştırma 10 dakika: Yaprak parçaları uzun bardağa alınır, ezilir, az miktarda izopropil alkol eklenir. Kahve filtresi şeridi yerleştirilir ve pigmentlerin ayrışması gözlenir. Katılımcılar renk sırasını kayıt kartına işler ve görünen tek bir rengin farklı bileşenlerden oluşabileceğini çıkarım cümlesiyle yazar. Öğrenme çıktısı Katılımcı bitki renginin birden fazla bileşen içerdiğini deney verisiyle ifade eder ve renk sırasını kaydeder.
Kapanış 5 dakika: Her grup bir gözlem ve bir çıkarım cümlesi paylaşır. Ölçme değerlendirme için iki hızlı kontrol sorusu uygulanır ve zaman pasaportuna damga basılır. Grup sonuçları ortak zaman çizgisi panosuna bir cümlelik not olarak eklenir. Soru 1: Bitkiler yerçekimi ve ışık bilgisini nasıl kullanır. Soru 2: Işık az olduğunda bitkide görülen uzama artışını nasıl yorumlarsın.
Güvenlik ve atık yönetimi: İzopropil alkol düşük miktarda kullanılır. Alkol öğretmen gözetiminde damlalıkla eklenir, şişe kapalı tutulur. Açık alev kullanılmaz, alan havalandırılır.
Görev paylaşımı: Atölye lideri öğretmen bilimsel açıklamaları yapar, güvenliği denetler, değerlendirmeyi uygular. Rehber öğrenci 1 malzeme dağıtımı ve süre takibini yürütür. Rehber öğrenci 2 kayıt ve görev kartlarını yönetir.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
21/10/2026		09:00	09:40
21/10/2026		09:55	10:35
21/10/2026		10:50	11:30
21/10/2026		11:45	12:25
21/10/2026		13:30	14:10
21/10/2026		14:25	15:05
21/10/2026		15:20	16:00
21/10/2026		16:15	16:55