| Etkinlik Sıra No: | 22 | ||||
| Etkinlik Adı: | Yeni Bir Gök Cismi | ||||
| Adı-Soyadı | ||
| Atölye Lideri Öğretmen: | Arzu FIRAT | |
| 1.Rehber Öğrenci: | Begüm ŞAHSİ | |
| 2.Rehber Öğrenci: | Pırıl DOLAY | |
Yeni Bir Keşif Başlıyor! Kendi Dünyanı Tasarla, Hikâyesini Yaz!
Evrenin derinliklerinde henüz keşfedilmemiş bir gök cismi olduğunu hayal edin. Bu yeni dünyayı keşfeden bilim insanlarından biri siz olsaydınız nasıl bir gezegen tasarlardınız?
Yüzeyi kayalık mı, buzlarla mı kaplı olurdu? Atmosferi Dünya’nınkine mi benzerdi, yoksa bambaşka gazlardan mı oluşurdu? Gökyüzü nasıl görünürdü? Suyu bulunur muydu? Peki, bu gizemli dünyada yaşam mümkün olabilir miydi?
“Yeni Bir Gök Cismi” etkinliğinde katılımcılar, hayal güçlerini bilimsel bilgilerle birleştirerek kendi gök cisimlerini tasarlayacak ve tasarladıkları bu dünyada geçen bir keşif macerasını kaleme alacaklar.
Astronomi, bilimsel düşünme ve yaratıcı yazmayı bir araya getiren bu etkinlikte öğrenciler yalnızca hayal kurmakla kalmayacak; yaptıkları seçimlerin bilimsel açıdan tutarlı olup olmadığını da araştıracaklar.
Etkinlik, üçer kişilik dört keşif ekibiyle gerçekleştirilecek ve katılımcılar iki istasyondan oluşan bir keşif yolculuğuna çıkacak.
| Hedef Kitle: | Ortaokul öğrencileri |
| Etkinlik Süresi: | 30 dakika |
| Katılımcı Sayısı: | 12 kişi |

1. İSTASYON – BİLİM İNSANI GİBİ DÜŞÜN
Kendi Gök Cismini Keşfet ve Tasarla!
<escape>🔭</escape> Süre: 13 dakika
İlk istasyonda katılımcılar, uzay araştırmaları sırasında daha önce kaydedilmemiş bir gök cismini incelemekle görevlendirilen bilim insanları rolünü üstlenecekler.
Her keşif ekibinde üç farklı görev bulunacak:
- Keşif Lideri: Ekibin fikir üretmesini sağlayacak, bilimsel seçenekleri tartışmaya açacak ve grup kararlarının oluşturulmasına öncülük edecek.
- Keşif Kayıt Uzmanı: Ekibin ortak kararlarını Kâşifin Not Defteri’ne kaydedecek ve keşif sürecinin yazılı hâle getirilmesini sağlayacak.
- Bilim Danışmanı: Alınan kararların bilimsel açıdan mantıklı ve birbirleriyle uyumlu olup olmadığını sorgulayacak.
Bilim Kartlarıyla Evreni Keşfet!
Katılımcıların masalarında beş temel konuya ayrılmış, bilimsel bilgiler ve görseller içeren kartlar bulunacak.
Yüzey Bilgi Kartları: Kayalık, buzlu, tozlu yüzeyler ve belirgin katı yüzeyi bulunmayan gaz devleri incelenecek.
Atmosfer Bilgi Kartları: Atmosferi olmayan gök cisimleri, ince ve kalın atmosferler ile atmosferlerin farklı gazlardan oluşabileceği keşfedilecek.
Sıcaklık Bilgi Kartları: Çok sıcak, çok soğuk ve ılıman ortamlar ile gündüz ve gece arasındaki büyük sıcaklık farklarının nedenleri değerlendirilecek.
Su Bilgi Kartları: Suyun yüzeyde sıvı hâlde, buz olarak veya yüzeyin altında gizlenmiş biçimde bulunabileceği öğrenilecek.
Yaşam Bilgi Kartları: Yaşam için gerekli koşullar, mikroskobik canlıların yaşama olasılığı ve aşırı çevre koşullarına dayanıklı mikroorganizmalar hakkında bilgi edinilecek.
Şimdi Sıra Kendi Dünyanı Tasarlamakta!
Bilim kartlarını inceleyen keşif ekipleri, kendi gök cisimlerinin temel özelliklerini belirleyecekler.
Her ekip gök cisminin adını, türünü, yüzeyini, atmosferini, sıcaklığını, su durumunu ve yaşam olasılığını seçerek kendi keşif dosyasını oluşturacak.
Ancak burada önemli bir kural bulunuyor: Hayal gücü serbest, bilimsel tutarlılık gerekli!
Örneğin, çok soğuk bir gök cisminde sıvı su bulunabileceği düşünülüyorsa bunun nasıl mümkün olabileceği açıklanmalı. Atmosferinde oksijen bulunmayan bir dünyada insanların korunmasız yaşayamayacağı dikkate alınmalı. Yüzeyi olmayan bir gaz devi tasarlanmışsa keşif macerası buna uygun olarak kurgulanmalı.
Atölye lideri ve rehber öğrenciler, hazır cevaplar vermek yerine yönlendirici sorularla katılımcıların kendi bilimsel çıkarımlarına ulaşmalarını sağlayacak.
İlk istasyonun sonunda her keşif ekibinin kendine özgü, bilimsel bilgilerle desteklenmiş hayalî bir gök cismi tasarımı tamamlanmış olacak.


2. İSTASYON – YAZAR GİBİ ANLAT
Yeni Dünyada Bir Gün: Keşif Günlüğünü Yaz!
<escape>✍️</escape> Süre: 17 dakika
İkinci istasyonda bilimsel keşif, yaratıcı bir anlatıya dönüşecek.
Artık katılımcıların önünde özelliklerini kendilerinin belirlediği yeni bir dünya bulunuyor. Şimdi bu dünyaya ilk kez ulaşan bir uzay kâşifi olduklarını hayal etme zamanı!
Katılımcılar, ilk istasyonda oluşturdukları keşif dosyasını kullanarak bu yeni dünyada yaşadıkları ilk deneyimi kısa bir günlük veya keşif notu biçiminde yazacaklar.
Kâşifin Not Defteri
Yazma çalışmasından önce katılımcılar, hayal güçlerini harekete geçiren sorular üzerinde düşünecekler:
- Bu dünyaya ilk baktığında seni en çok şaşırtan şey ne oldu?
- Bu dünyaya gelen biri ilk olarak neyi fark eder?
- Bu dünyada yaşamanın en zor yanı nedir?
- Burada kendini nasıl hissederdin? Neden?
- Bu dünya herkes tarafından keşfedilmeli mi, yoksa gizli mi kalmalı?
- Dünya’ya tek cümlelik bir mesaj gönderecek olsan ne yazardın?
Bu sorular, katılımcıların gök cisimlerini yalnızca fiziksel özellikleriyle değil; sesleri, görüntüleri, çevre koşulları ve oluşturdukları duygularla birlikte düşünmelerine yardımcı olacak.
Bilimsel Bilgiden Yaratıcı Hikâyeye
Her keşif ekibi, gök cisminin özelliklerini kendi hikâyesine yansıtacak.
Örneğin buzlarla kaplı bir dünyayı seçen katılımcılar donmuş yüzeyleri, derin buz çatlaklarını ve zorlu sıcaklık koşullarını betimleyebilir. Yoğun atmosferli bir gök cismi tasarlayan ekipler ise bulutların ardındaki gizemli manzarayı, atmosfer basıncını ve keşif sırasında karşılaşılabilecek güçlükleri anlatabilir.
Katı yüzeyi olmayan bir gaz devini seçen öğrenciler, bu gök cismini bir uzay aracıyla uzaktan gözlemleyen kâşiflerin keşif günlüğünü yazabilirler.
Böylece öğrenciler bilimsel özelliklerle anlatılan olaylar arasında bağlantı kuracak, gözlem ve hayal gücünü aynı metinde buluşturacaklar.
Keşif Günlüğünü Paylaş!
Yazma aşamasının ardından her ekip oluşturduğu keşif günlüğünü diğer katılımcılarla paylaşacak.
Keşif Lideri ve Keşif Kayıt Uzmanı yazdıkları metni okuyabilecek, Bilim Danışmanı ise tasarladıkları dünyanın bilimsel özelliklerinin neden tutarlı olduğunu açıklayabilecek.
Katılımcılar diğer ekiplerin tasarımlarını dinlerken farklı gök cisimlerinin nasıl özellikler taşıyabileceğini karşılaştırma fırsatı bulacaklar.
Keşif Kartı ile Değerlendirme
Etkinliğin son bölümünde katılımcılar diğer ekiplerin çalışmalarını değerlendirerek en çok beğendikleri ayrıntıları, meraklarını uyandıran özellikleri ve başarılı buldukları betimlemeleri belirleyecekler.
Ayrıca keşfedilen dünyalara gitmek isteyip istemediklerini de ifade edecekler.
Bu değerlendirme sürecinde amaç, tek bir tasarımı en başarılı seçmek değil; farklı fikirleri dinlemek, bilimsel gerekçeleri değerlendirmek ve yaratıcı düşünceyi geliştirmek olacak.
Bu Etkinlikte Neler Öğreneceksiniz?
“Yeni Bir Gök Cismi” etkinliğini tamamlayan katılımcılar;
- Gök cisimlerinin birbirinden farklı fiziksel özelliklere sahip olabileceğini keşfedecek.
- Yüzey, atmosfer, sıcaklık, su ve yaşam arasındaki ilişkileri değerlendirecek.
- Bilimsel bilgileri kullanarak kendi içinde tutarlı bir tasarım oluşturacak.
- Hayal gücü ile bilimsel gerçekler arasındaki ilişkiyi fark edecek.
- Bir keşif deneyimini betimleyici ve yaratıcı bir anlatıya dönüştürecek.
- Grup çalışması, karar verme, bilimsel sorgulama ve iletişim becerilerini geliştirecek.
Keşfet, Düşün, Tasarla ve Anlat!
Evrenin keşfedilmeyi bekleyen dünyaları arasında senin tasarladığın gök cismi nasıl bir yer olacak?
Belki buzların altında gizli okyanuslar barındıran bir uydu, belki kızıl kayalarla kaplı bir gezegen, belki de kalın bulutlarla çevrili gizemli bir gaz devi…
Bu etkinlikte kendi gök cismini tasarlayacak, bilimsel ipuçlarından yararlanacak ve hayal ettiğin dünyayı sözcüklerinle canlandıracaksın.
Unutma! Büyük keşifler merakla başlar, bilimsel sorularla gelişir ve yeni hayallere kapı açar.
Etkinlik Bilgileri
Etkinlik Numarası: 22
Etkinlik Adı: Yeni Bir Gök Cismi
Tarih: 21 Ekim 2026 Çarşamba
Hedef Kitle: Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi: 30 dakika
Katılımcı Kapasitesi: Her oturumda 12 öğrenci
Çalışma Düzeni: 3’er kişilik 4 keşif ekibi
İstasyon Sayısı: 2
Atölye Lideri: Arzu FIRAT
Rehber Öğrenciler: Begüm ŞAHSİ ve Pırıl DOLAY
Etkinlik Yeri: Ayvalık Anadolu Lisesi yanı Kapalı Spor Salonu
Oturum Saatleri: 09.00–09.30, 09.45–10.15, 10.30–11.00, 11.15–11.45, 12.00–12.30, 13.30–14.00, 14.15–14.45, 15.00–15.30, 15.45–16.15, 16.30–17.00
Proje: TÜBİTAK 4007 – Zamanın İzinde: Evren, Dünya, Yaşam ve İnsan
Bilim Seninle Şenlenecek!
| Etkinlik Tarihi | 1 GÜN | Başlama Saati | Bitiş Saati |
| 21/10/2026 | 09:00 | 09:30 | |
| 21/10/2026 | 09:45 | 10:15 | |
| 21/10/2026 | 10:30 | 11:00 | |
| 21/10/2026 | 11:15 | 11:45 | |
| 21/10/2026 | 12:00 | 12:30 | |
| 21/10/2026 | 13:30 | 14:00 | |
| 21/10/2026 | 14:15 | 14:45 | |
| 21/10/2026 | 15:00 | 15:30 | |
| 21/10/2026 | 15:45 | 16:15 | |
| 21/10/2026 | 16:30 | 17:00 | |