Etkinlik Sıra No:		7
Etkinlik Adı:		Dev Gezegenleri Anlamak Gaz Devleri ve Buz Devleri Deneyleri

		Adı-Soyadı
Atölye Lideri Öğretmen:		Serkan ÇELİK

Atölye Lideri SERKAN ÇELİK, Dev Gezegenleri Anlamak: Gaz Devleri ve Buz Devleri Deneyleri etkinliğinde; eğitim akışını süreye uygun yürütür. Her aşamanın bilimsel açıklamasını yapar, uygulamaları proje amacıyla ilişkilendirir. Güvenlik kurallarını bildirir, PPE kullanımını denetler ve riskte müdahale eder. Düzenek kullanımını kontrol eder; gözlem ve çıkarımları yönlendirir. Çıkışta hızlı ölçme-değerlendirme uygular, geri bildirim verir ve zaman pasaportu damgalamayı kontrol eder.

1.Rehber Öğrenci:	Mehmet Ümit ALPAY
2.Rehber Öğrenci:	Mehmet Mert DURMAZ

Rehber Öğrenci MEHMET ÜMİT ALPAY, Dev Gezegenleri Anlamak Gaz Devleri ve Buz Devleri Deneyleri etkinliğinde görev almaktadır. Etkinlik başlamadan önce malzemeleri atölye liderinin planına göre hazırlar ve istasyonlara yerleştirir. Katılımcı girişinde istasyon kartlarını dağıtır ve grup düzenini oluşturur. Sıra yönetimini ve istasyon geçişlerini süreye uygun şekilde yürütür. Bekleyen katılımcılara görev fişlerini dağıtır ve yönlendirme yapar. Deney sırasında gerekli malzemeleri kontrollü biçimde katılımcılara verir. Uygulama sonunda malzemeleri toplar, eksik malzemeleri bildirir ve alan düzenini sağlar. Katılımcı sayısı ve oturum akışı ile ilgili temel kayıtları tutar.

Rehber Öğrenci MEHMET MERT DURMAZ, Dev Gezegenleri Anlamak Gaz Devleri ve Buz Devleri Deneyleri etkinliğinde görev almaktadır. Güvenlik ve hijyen uygulamalarını atölye liderinin yönergelerine uygun şekilde takip eder. Koruyucu gözlük ve önlük kullanımını kontrol eder. VR gözlüklerinin kullanım sırasını düzenler ve cihazların hijyen temizliğini her kullanım sonrası yapar. Baş dönmesi yaşayan katılımcıları alternatif görev alanına yönlendirir. Demir tozu, sıvı malzemeler ve küçük parçalarla çalışılan aşamalarda güvenli kullanım kurallarını hatırlatır. Sıvı atıkları atık kabında toplar ve atık yönetimi düzenini korur. Ölçme-değerlendirme yanıtlarının işaretlenmesine ve veri kaydına destek olur. Etkinlik sonunda çalışma yüzeylerinin temizliğini ve alanın güvenli kapanışını sağlar.

Dönem hakkında bilgilendirme videoları. Bu içerikler dönem hakkında genel bir görüş sahibi olmanız içindir. Etkinlik sırasında dönemi merak edenlere açıklamak zorunda değilsiniz. Etkinlik panosundaki QR kod ile bu sayfaya yönlendirebilirsiniz.

Hedef Kitle:	Ortaokul öğrencileri
Etkinlik Süresi:	30 dakika
Katılımcı Sayısı:	14 kişi

Amacı:

Etkinliğin amacı, katılımcıların Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Titan gibi dev gezegenlerin atmosfer yapıları, yoğunluk katmanları, manyetik alan etkileri ve halka oluşum süreçlerini basit ve güvenli deneylerle yaparak yaşayarak öğrenmelerini sağlamaktır. Katılımcılar gözlem yapar, model kurar ve sonuçları günlük dille yorumlar.

Kullanılacak Malzeme:

Jüpiter posteri,

Io posteri,

Satürn posteri,

Titan posteri,

Uranüs posteri,

Neptün posteri,

Uygulama Planı:

Hedef Kitle:
Hedef kitle ortaokul öğrencileridir. Farklı yaş grubu ziyaretçileri için aynı kazanımlar korunur, anlatım dili ve soru düzeyi yaş grubuna göre uyarlanır.
Kullanılacak yöntem ve teknikler:
Modelleme ve benzetim, yaparak yaşayarak öğrenme, deney temelli uygulama, gösterip yaptırma, istasyon tekniği, grup çalışması, gözlem ve veri kaydı, karşılaştırma ve sınıflandırma, soru cevap, tartışma ve çıkarım yapma, kavram haritalama ve eşleştirme, dijital destekli öğrenme VR gözlem, artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, Space 4D ile üç boyutlu inceleme, hızlı ölçme değerlendirme tek soruluk kontrol ve geri bildirim
Süre ve katılımcı:
Bir grup uygulaması 30 dakika sürer. Aynı anda 14 katılımcı etkinliğe alınır. VR incelemesi kişi başı 2 dakika ile sınırlandırılır ve 7 VR gözlüğü ile aynı anda en fazla 7 katılımcı VR aşamasını tamamlar.
Uygulama:
Katılımcılar girişte kısa güvenlik bilgilendirmesi alır ve istasyon kartı dağıtılır. Bekleyen katılımcılar için yoğunluk tahmini, fırtına gözlemi ve eşleştirme sorularından oluşan kısa görev fişleri hazırlanır. VR sırasında sıradakiler Space 4D kartlarıyla masa üzerinde model incelemesi yapar. Katılımcılar iki alt gruba ayrılır; Grup A deney istasyonlarını tamamlarken Grup B VR ve Space 4D keşfini yapar, sonra gruplar yer değiştirir. Böylece bekleme oluşmadan akış sürdürülür.
Çıktı ve kazanımlar:
Katılımcılar girdap oluşumu ile atmosferdeki dönel hareket ilişkisini açıklar, yoğunluk katmanları ile iç yapı tabakalanmasını karşılaştırır, manyetik alan çizgilerinin kutup ışıklarıyla ilişkisini ifade eder ve halka oluşumunun parçacık hareketiyle modellenebildiğini örnekler.
Uygulama adımları:

Görsel yapay zeka ile yol gösterici olması için üretilmiştir.
Aşama 1: Jüpiter ve Satürn fırtına modeli 7 dakika.

Şeffaf şişeye su, az miktar gliserin ve gıda boyası eklenir. Şişe kapatılır, dairesel hareketle döndürülür. Girdap gözlenir, dönüş hızı değişince girdabın güçlenmesi tartışılır. Jüpiter posteri ve Satürn posteri üzerinde fırtına bantları ve Büyük Kırmızı Leke görselleriyle eşleştirme yapılır.

Görsel yapay zeka ile yol gösterici olması için üretilmiştir.
Aşama 2: Satürn Halkalarının Hareket Modeli — 6 dakika

Yuvarlak bir tahta diskin ortasına Satürn modeli yerleştirilir. Satürn modelinin çevresine farklı uzunluklarda ve renklerde ipler bağlanır. Bu ipler Satürn halkalarını oluşturan buz, kaya ve toz parçacıklarını temsil eder. Disk yavaşça döndürüldüğünde ipler dışa doğru açılarak Satürn çevresinde halka benzeri bir görünüm oluşturur. Katılımcılar, halkaların tek parça katı bir yapı olmadığını; çok sayıda parçacığın Satürn çevresindeki hareketiyle oluştuğunu gözlemler. Etkinlik sonunda iplerin gerçek bir bağ olmadığı, yalnızca parçacıkların yörüngede kalmasını modellemek için kullanıldığı açıklanır.

Görsel yapay zeka ile yol gösterici olması için üretilmiştir.
Aşama 3: Uranüs ve Neptün’de Yoğunluk ve İç Katmanlar — 7 dakika

Şeffaf bir kapta yoğunlukları farklı sıvılar kullanılarak katmanlı bir model oluşturulur. En alta mısır şurubu, üzerine renklendirilmiş su, en üste ise az miktarda sıvı sabun veya uygun yoğunlukta başka bir sıvı dikkatlice eklenir. Katmanların birbirine karışmadan farklı seviyelerde durması gözlemlenir. Daha sonra kaba farklı yoğunluklarda küçük nesneler bırakılır. Nesnelerin bazıları üstte kalırken bazılarının daha derine inmesi, maddenin yoğunluğu ile ilişkilendirilir. Bu model, Uranüs ve Neptün’ün iç yapısında da dıştan içe doğru farklı yoğunlukta katmanlar bulunduğunu göstermek için kullanılır. Uranüs ve Neptün posterlerindeki iç yapı kesitleri incelenerek atmosfer, buzlu katman ve çekirdek bölümleriyle bağlantı kurulur.

Görsel yapay zeka ile yol gösterici olması için üretilmiştir.
Aşama 4: Manyetik alan ve aurora modeli 4 dakika.

Mıknatıs şeffaf yüzey altına yerleştirilir ve üstüne demir tozu serpilir. Manyetik alan çizgileri gözlemlenir. El feneri ile kısa ışık gösterimi yapılarak kutup ışıkları benzetimi kurulur. Jüpiter ve Uranüs üzerindeki kutup ışıkları örneklenir.

Aşama 5: Titan atmosferi ve sis etkisi 2 dakika.

Şeffaf kap içine su ve az miktarda sıvı sabun konur. Üzerine yarı saydam asetat levha yerleştirilir. Katılımcılar iç kısmın bulanık görünümünü gözlemler. Titan posteri üzerinden yoğun atmosferin gözlemi nasıl sınırladığı açıklanır.

Görsel yapay zeka ile yol gösterici olması için üretilmiştir.
Aşama 6: Dijital keşif 8 dakika.

7 adet VR gözlüğü ile katılımcılar ikili döngüyle kısa süreli sanal inceleme yapar; aynı anda VR’a girmeyenler Space 4D kartlarıyla Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’ün üç boyutlu modellerini masa üzerinde keşfeder ve posterlerle eşleştirir. Baş dönmesi yaşayanlar için VR yerine Space 4D ve poster görevleri alternatif olarak sunulur.

Ölçme değerlendirme:
Çıkışta her katılımcı için tek soruluk hızlı kontrol uygulanır. Örnek soru yoğunluk katmanları hangi gezegenlerde daha belirgindir, neden. Yanıtlar rehber tarafından işaretlenir, atölye lideri kısa geri bildirim verir ve zaman pasaportuna istasyon damgası basılır.

Atölye lideri ve rehber görev paylaşımı:
Atölye lideri öğretmen her aşamanın bilimsel açıklamasını yapar, sonuçları projenin evren ve gezegenler temasıyla ilişkilendirir ve mini ölçme sorusunu uygular. Rehber öğrencilerden biri malzeme dağıtımı, alt grup dönüşümü ve zaman yönetimini yapar. Diğer rehber öğrenci VR hijyen protokolünü uygular, cihaz kurulumunu ve sıra akışını yönetir, kayıt formunu takip eder.

Güvenlik ve atık yönetimi:
Kullanılan sıvılar eğitim amaçlı ve düşük riskli derişimdedir. Koruyucu gözlük ve önlük kullanımı zorunludur. Göz ve cilt temasında su ile durulama yapılır, sorumlu kişi atölye lideridir. Mıknatıslar elektronik cihazlardan ve kalp pili gibi tıbbi cihazlardan uzak tutulur. Demir tozu ağız ve göz temasından korunur, uygulama sonrası yüzeyler nemli bezle silinir. Sıvı atıklar ayrı atık sıvı kabında toplanır ve uygun şekilde bertaraf edilir, lavabo giderine dökülmez. Deney kapları gıda amaçlı kullanılmaz, gıda ile karışma riski oluşturmayacak şekilde işaretlenir. VR gözlükleri her kullanım sonrası rehberlerce temizlenir.

Etkinlik Tarihi	1 GÜN	Başlama Saati	Bitiş Saati
23/10/2026		09:00	09:30
23/10/2026		09:45	10:15
23/10/2026		10:30	11:00
23/10/2026		11:15	11:45
23/10/2026		12:00	12:30
23/10/2026		13:30	14:00
23/10/2026		14:15	14:45
23/10/2026		15:00	15:30
23/10/2026		15:45	16:15
23/10/2026		16:30	17:00